Dołącz do nas

Bezpieczeństwo

Zasypanie w wykopie


Wypadek wydarzył się podczas czynności układania rur kanalizacyjnych w wykopie wąskoprzestrzennym. Wykonawcą robót był gminny zakład remontowo budowlany realizujący zlecenie własnego organu założycielskiego. Brygadę wykonującą zlecenie stanowił trzyosobowy zespół: operator koparki oraz dwóch pracowników fizycznych. Poszkodowany został 56 letni pracownik legitymujący się długoletnim stażem pracy przy wykonywaniu różnego rodzaju prac remontowych, budowlanych, w tym ziemnych.

Andrzej Nowak

Zadaniem brygady było wykonanie wykopu wąskoprzestrzennego o długości 150 m i głębokości około 2 metrów oraz ułożenie na jego dnie rur kanalizacyjnych o średnicy 200 mm wraz z połączeniem z instalacją istniejącą wcześniej, następnie – na koniec – zasypanie wykopu. Na miejsce wykonywania prac dwaj pracownicy zostali przywiezieni przez swojego przełożonego, operator przyjechał koparką. Niezbędne materiały i narzędzia były dostarczone dzień wcześniej. Kierownik pokazał trasę przebiegu rurociągu i polecił przystąpić do pracy, mówiąc, że przyjedzie za kilka godzin skontrolować przebieg prac. Jak zeznał w późniejszym postępowaniu – nie widział konieczności przeprowadzania szkoleń stanowiskowych przed rozpoczęciem robót, gdyż jego zdaniem brygada składała się z doświadczonych pracowników, którzy podobne zadania wykonywali w przeszłości wiele razy i z pewnością doskonale wiedzieli, jak sprawnie, a przede wszystkim bezpiecznie, wykonać powierzone zadanie.

Okoliczności wypadku

Po ponad 2 godzinach pracy, po ułożeniu około 20 metrów rur na dnie wykopu doszło do oberwania klina niezabezpieczonej ściany wykopu i zasypania jednego z pracowników. Drugi pracownik oraz operator koparki natychmiast przystąpili do odkopywania, po kilku minutach odsłonięto głowę poszkodowanego, był nieprzytomny. Wezwane pogotowie przyjechało po około 10 minutach. Do tego czasu pracownicy zdążyli całkowicie odkopać kolegę, który został zabrany do szpitala. Po wykonaniu diagnostyki stwierdzono złamanie kilku żeber, uszkodzenie płuca i w związku z tym odmę opłucną, czyli ciężkie obrażenia realnie zagrażające życiu.

Przyczyny techniczne

Do przyczyn leżących po stronie technicznej analizowanego wypadku zaliczono brak umocnień ścian wykopu podczas wykonywania prac przy montażu sieci kanalizacyjnej, co stanowi naruszenie postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (DzU nr 47, poz. 401):
§ 147. 1. Wykopy o ścianach pionowych nieumocnionych, bez rozparcia lub podparcia, mogą być wykonywane tylko do głębokości 1 m w gruntach zwartych, w przypadku gdy teren przy wykopie nie jest obciążony w pasie o szerokości równej głębokości wykopu.
2. Wykopy bez umocnień, o głębokości większej niż 1 m, lecz nie większej od 2 m, można wykonywać, jeżeli pozwalają na to wyniki badań gruntu i dokumentacja geologiczno inżynierska.
§ 150. W czasie wykonywania koparką wykopów wąskoprzestrzennych należy wykonywać obudowę wyłącznie z zabezpieczonej części wykopu lub zastosować obudowę prefabrykowaną, z użyciem wcześniej przewidzianych urządzeń mechanicznych.
§ 151. 1. Jeżeli wykop osiągnie głębokość większą niż 1 m od poziomu terenu, należy wykonać zejście (wejście) do wykopu.
§ 154. Składowanie urobku, materiałów i wyrobów jest zabronione:
1)    w odległości mniejszej niż 0,6 m od krawędzi wykopu, jeżeli ściany wykopu są obudowane oraz jeżeli obciążenie urobku jest przewidziane w doborze obudowy;
2)    w strefie klina naturalnego odłamu gruntu, jeżeli ściany wykopu nie są obudowane.

Okoliczności zmienne w czasie

Zwraca uwagę zmienność poglądów pracowników co do sposobu wykonywania przez nich pracy bezpośrednio przed zaistnieniem wypadku. Kilkadziesiąt minut po zdarzeniu operator koparki wraz z drugim pracownikiem zeznawali zgodnie funkcjonariuszom policji, że poszkodowany wraz z kolegą znajdowali się w wykopie. Z czasem ocena rzeczywistości uległa u tych pracowników dość istotnej zmianie – po upływie około tygodnia pojawiła się koncepcja, według której swoje prace mieli wykonywać bez wchodzenia do wykopu, a wejście poszkodowanego miało nastąpić spontanicznie w celu usunięcia kamienia, co potraktowano jako nieodpowiedzialny wybryk. Przyjęta rzekomo metoda układania rur miała polegać na wpuszczaniu ich od góry na dno wykopu za pomocą lin konopnych. Na pytanie o sposób łączenia rzekomo wpuszczanych rur z ułożonymi wcześniej, współpracownik poszkodowanego oświadczył: pobijaliśmy deską.
Porównanie tych dwóch sposobów wykonywania prac związanych z układaniem rur w wykopie wygląda następująco:
1. Sekwencja przebiegu wydarzeń bezpośrednio poprzedzających wypadek przedstawiona w zeznaniach złożonych bezpośrednio po wypadku (dotycząca przebywania pracowników w wykopie) wskazuje na całkowicie typową, powszechnie stosowaną metodę instalacji rur kanalizacyjnych.
2. Metoda układania rur w sposób przedstawiany w późniejszych zeznaniach i wyjaśnieniach, mająca polegać na układaniu (wpuszczaniu) rur na dno wykopu za pomocą lin konopnych, jest metodą niespotykaną, egzotyczną, niezgodną z zasadami zdrowego rozsądku. Szczególnie wątpliwa jest kwestia łączenia rzekomo wpuszczanych do wykopu rur z ułożonymi wcześniej. Ewentualne stosowanie tej metody pracy (tj. przebywanie w pobliżu krawędzi niezabezpieczonego wykopu, czyli w strefie naturalnego odłamu gruntu) powodowało realne narażenie pracowników wykonujących czynności wpuszczania rur za pomocą lin konopnych na oberwanie gruntu pod ich stopami i upadek na dno wykopu wraz z obsuwającym się gruntem i opuszczanymi rurami. Stosowanie umocnień ścian wykopów nie służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezpieczeństwa osobom przebywającym w wykopie, ale również osobom znajdującym się na górze, w pobliżu krawędzi.

Przyczyny organizacyjne

Do przyczyn organizacyjnych zaliczono:
1. Brak poinformowania pracowników o ryzyku zawodowym związanym z czynnościami układania rur kanalizacyjnych oraz brak instruktażu stanowiskowego przed rozpoczęciem prac.
2. Brak skutecznego nadzoru oraz zapewnienia właściwej organizacji pracy polegającej na dostarczeniu podległym pracownikom niezbędnych środków do bezpiecznego wykonania zadania.

Przyczyny ludzkie

Zachowanie poszkodowanego nie było zgodne z przepisami oraz zasadami bhp.
Praca w niebezpiecznym wykopie przyczyniła się do wypadku. Nie ma sensu odnoszenie się do „niekonwencjonalnej” metody wykonywania prac, tzn. wpuszczania rur z góry do wykopu, gdyż jej zastosowanie było praktycznie niemożliwe.

Wnioski

Opis tego wypadku przy pracy po raz kolejny przypomina, że wieloletnie doświadczenie w zawodzie, praca bez wypadku przez wiele lat, nie mogą być traktowane jako tarcza czy polisa chroniąca przed nieszczęśliwym zdarzeniem. Elementarne procedury obowiązujące przed rozpoczęciem i w trakcie prowadzenia tego rodzaju prac muszą być, bez wyjątku, powiązane z solidnie przeprowadzonym instruktażem stanowiskowym oraz poinformowaniem pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą. Największy nacisk należy przy tym położyć na metody pracy i zabezpieczenia zmniejszające ryzyko do poziomu akceptowalnego.

Andrzej Nowak

biegły sądowy z zakresu bhp, laureat ZŁOTYCH SZELEK

Artykuł został opublikowany w miesięczniku Atest 03/2015

Zobacz pełny spis treści

DZIĘKUJEMY ŻE JESTEŚ Z NAMI!

Zainteresował Cię ten artykuł?
Podziel się nim ze znajomymi !


Bezpieczeństwo

5,9 wypadków na 100 osób. Amazon zastąpi pracowników autonomicznymi robotami


Jak podaje branżowy raport „Primed for Pain” opracowany przez Strategic Organizing Center, wskaźnik poważnych obrażeń wśród pracowników Amazon (2020 r.) był o blisko 80 proc. wyższy niż wszystkich pozostałych pracodawców w branży magazynowej. Ponad 27 tys. zatrudnionych przez Amazon pracowników wymagało na skutek wypadku opieki medycznej wykraczającej poza udzielenie pierwszej pomocy lub nie było w stanie kontynuować pracy. (więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Zagrożenia związane z pyłami palnymi


Amerykańska Chemical Safety Board (CSB) zebrała dane o 105 wybuchach pyłu zaistniałych w latach 2006-2017, które zostały następnie podzielone na kilka typów branż. Wykres CSB pokazuje, że wybuchy palnych pyłów występują w wielu branżach i operacjach. (więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Środki i Technologie Ochrony Indywidualnej? W pandemii technologia wkracza do BHP.


Pandemia doprowadziła do rozproszenia pracy. Obok najpopularniejszego tzw. home office, funkcjonuje grupa pracowników fizycznych, którzy ze względu na obostrzenia sanitarne swoją pracę wykonują w pojedynkę, bez odpowiedniego nadzoru (samotny pracownik, ang. lone worker). Stwarza to dodatkowe problemy z zapewnieniem im bezpieczeństwa czy reagowania w sytuacjach awaryjnych. (więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

108,9 mln USD kary za wybuch w zakładzie firmy ConAgra Foods


W dniu 9 czerwca 2009 roku eksplozja gazu ziemnego zniszczyła zakład przetwórstwa mięsnego Slim Jim firmy ConAgra Foods. W wyniku wypadku zginęły 4 osoby, a 71 trafiło do szpitali. Do środowiska wyciekło ponad 8 ton szkodliwego amoniaku. W rezultacie firma ConAgra została obarczona 70% winy i zobligowana do wypłaty odszkodowań, których wartość wyniosła 108,9 mln USD. Zakład nigdy nie został odbudowany. (więcej…)


Kontynuuj

akcja partnerska

Wyższy poziom bezpieczeństwa w wymagającym środowisku produkcyjnym


Dzięki radarowemu systemowi LBK firma Leuze rozszerza ofertę rozwiązań bezpieczeństwa dla swoich klientów. System bezpieczeństwa 3D niezawodnie monitoruje strefy zagrożenia - nawet w warunkach występowania iskier i oparów spawalniczych, zanieczyszczeń oraz zapylenia.

Bezpieczeństwo operacyjne posiada najwyższy priorytet w środowiskach przemysłowych. Firma Leuze zapewnia obecnie klientom nowe możliwości w tym zakresie, w postaci radarowego systemu bezpieczeństwa LBK - pierwszego na świecie rozwiązania 3D do użytku w środowiskach produkcyjnych narażonych na wpływ zanieczyszczeń, iskier spawalniczych, wiórów/trocin, zadymienia, wilgoci lub oparów. Opracowany przez włoskiego producenta Inxpect S.p.A. i dystrybuowany przez Leuze system LBK zabezpiecza strefy zagrożenia w pobliżu maszyn i instalacji - nawet w trudnych warunkach procesowych.
- Dużą zaletą radarowego systemu bezpieczeństwa LBK jest jego odporność na wpływ środowiska produkcyjnego, przy jednoczesnym zachowaniu bardzo dużej czułości i niezawodnym wykrywaniu ruchu - mówi Jörg Packeiser, Marketing Safety w Leuze. - Warto również podkreślić, że technologia radarowa LBK monitoruje przestrzeń trójwymiarową, a nie tylko dwuwymiarową powierzchnię.

Radarowy system bezpieczeństwa LBK umożliwia niezawodne trójwymiarowe monitorowanie stref ochronnych w wymagających środowiskach produkcyjnych

Radarowy system bezpieczeństwa LBK umożliwia niezawodne trójwymiarowe monitorowanie stref ochronnych w wymagających środowiskach produkcyjnych

Czujniki rejestrują każdy ruch

System radarowy LBK reaguje na ruch i generuje sygnał przełączający, gdy tylko operator wkroczy na obszar monitorowany. W ten sposób firma Leuze chroni zarówno pracowników, jak i procesy technologiczne. Dzieje się tak, ponieważ rozwiązanie 3D przerywa procesy produkcyjne tylko wtedy, gdy ktoś faktycznie znajduje się w strefie zagrożenia. W ten sposób system unika niepotrzebnych przestojów i jednocześnie zwiększa dyspozycyjność maszyny lub instalacji. Po opuszczeniu przez personel strefy niebezpiecznej, maszyny mogą ponownie się uruchomić. Zastosowana technologia radarowa niezawodnie rozróżnia ludzi i obiekty statyczne, ponieważ bezbłędnie wykrywa nawet nieruchome osoby znajdujące się w chronionym obszarze. Obiekty statyczne, takie jak palety lub pojemniki z materiałami, można bez problemu pozostawić w strefie ochronnej, ponieważ nie powoduje to zakłócenia działania systemu.

System LBK bezbłędnie rozróżnia obiekty statyczne i dynamiczne

System LBK bezbłędnie rozróżnia obiekty statyczne i dynamiczne

Łatwa instalacja, elastyczność użytkowania

Radar bezpieczeństwa LBK jest wykorzystywany przede wszystkim do blokady restartu maszyn oraz do monitorowania obszarów ukrytych. Użytkownicy mogą dostosować go do swoich indywidualnych wymagań, określając liczbę i położenie czujników, zakres działania oraz kąt otwarcia dla wąskiej i szerokiej strefy ochronnej. System wykorzystuje również technologię radaru 3D do monitorowania obszarów na stopniach lub cokołach oraz znajdujących się za niemetalicznymi zasłonami. W celu zabezpieczenia większych obszarów można za pomocą kontrolera połączyć ze sobą do sześciu czujników radarowych.
W ten sposób system oferuje maksymalny obszar monitorowania o wymiarach 15 x 4 m. Poszczególne czujniki można łączyć w grupy, które w razie potrzeby można wyłączyć, umożliwiając w ten sposób dostosowanie systemu do wymagań dynamicznych procesów produkcyjnych. Kolejną zaletą radaru bezpieczeństwa LBK jest proste w obsłudze oprogramowanie konfiguracyjne, umożliwiające użytkownikom bezproblemowe zdefiniowanie parametrów systemu. Na życzenie klienta certyfikowani eksperci ds. bezpieczeństwa firmy Leuze mogą przeprowadzić konfigurację i uruchomienie systemu.

Więcej informacji o systemie można uzyskać na stronie leuze.com lub wysyłając wiadomość na adres Info.PL@leuze.com

DZIĘKUJEMY ŻE JESTEŚ Z NAMI!

Zainteresował Cię ten artykuł?
Podziel się nim ze znajomymi !


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Przygotuj organizację na nowy standard ISO 45003


Międzynarodowy standard zdrowia i bezpieczeństwa psychologicznego w miejscu pracy (ISO 45003) ma zostać opublikowany już w lipcu 2021 roku. Zagrożenia psychospołeczne zyskają więc należne miejsce w regulacjach, mając realny wpływ na pracowników, a przez to i na funkcjonowanie organizacji. (więcej…)


Kontynuuj

Popularne