Dołącz do nas

Bezpieczeństwo

Wybór autobusu komunikacji miejskiej ze względu na warunki pracy kierowcy cz. 1


Autorzy omawiają pracę kierowcy autobusu komunikacji miejskiej. Przeprowadzili badania hałasu i drgań mechanicznych na tym stanowisku w dwóch wybranych typach autobusów. W drugiej części artykułu przedstawią wyniki badań i odpowiedzą na pytanie, który z przebadanych autobusów jest lepszy ze względu na warunki pracy kierowcy.

Damian Hadryś, Tomasz Węgrzyn, Katarzyna Ścibisz

Prawidłowo zorganizowany transport miejski stanowi jeden z istotnych czynników warunkujących właściwe funkcjonowanie miast. Trudno wyobrazić sobie obecnie miasta bez sprawnie działającej sieci połączeń komunikacyjnych, zarówno autobusowych, jak i tramwajowych [1]*.

Tabor autobusowy, obsługujący ponad 300 połączeń komunikacyjnych na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, stanowi zdecydowaną większość wśród środków transportu wykorzystywanych do przewozu osób. Kierowcy autobusów komunikacji miejskiej stanowią zatem najliczniejszą grupę wśród pracowników lokalnego transportu zbiorowego [2]. Dlatego istotne jest, aby tabor autobusowy spełniał nie tylko parametry techniczno eksploatacyjne określone w zamówieniu publicznym Komunikacyjnego Związku Komunalnego GOP, ale spełniał też wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w odniesieniu do stanowiska pracy kierowcy.

Warunki pracy kierowcy

Praca kierowcy autobusu komunika­cji miejskiej należy do prac o szczegól­­nym charakterze. Kierowca autobusu musi nie tylko być sprawny fizycznie, ale przede wszystkim posiadać zdolność koncentracji uwagi, szybkiego reagowania na bodźce zewnętrzne oraz być człowiekiem odpornym na stres [3]. Na tym stanowisku występuje szereg czynników szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia. Należą do nich m.in.: czynniki fizyczne (hałas, drgania, mikroklimat), czynniki chemiczne (tlenek węgla, pyły, spaliny silników wysokoprężnych), czynniki organizacyjne i ergonomiczne (długotrwała pozycja siedząca, tryb pracy zmianowej, stres, presja czasu) oraz inne (elementy mechaniczne, które mogą spowodować urazy, zmienne warunki atmosferyczne, jakość dróg itp.) [3, 4].

Czynniki szkodliwe występujące na stanowisku pracy kierowcy autobusu komunikacji miejskiej mogą skutkować pojawieniem się u pracownika różnych dolegliwości oraz chorób. Wymienić tu można m.in.: zaburzenia metaboliczne, zaburzenia snu, zmęczenie narządu wzroku, uszkodzenia słuchu, choroby układu krążenia i układu ruchu [4, 5].
Każdy pracodawca, mając na uwadze zdrowie i bezpieczeństwo pracowników, powinien zadbać, aby stanowisko pracy kierowcy było zgodne z wymaganiami. Autobusy muszą być sprawne technicznie oraz spełniać odpowiednie normy. Wytwarzany w pojazdach poziom hałasu oraz drgań mechanicznych nie może przekraczać wartości dopuszczalnych (tab. 1 i 2). Spełnienie tych warunków powinno stanowić podstawowe kryterium wyboru środka transportu zbiorowego przez przewoźnika.

tabela 1

tabela 2

Istotnym dodatkowym kryterium branym pod uwagę przy ocenie dziennej ekspozycji na wibracje jest próg działania. Na mocy rozporządzenia MGiP z 5 sierpnia 2005 r. [6] wprowadzone zostały wartości progów działania, po przekroczeniu których pracodawca musi zaplanować i podjąć działania, mające na celu zmniejszenie ryzyka zawodowego ze względu na wibracje. Poziom ekspozycji dziennej, w odniesieniu do drgań o działaniu ogólnym, A(8) wynosi 0,5 m/s2 [6, 7].

Celem badań było porównanie dwóch wybranych autobusów komunikacji miejskiej pod względem warunków pracy kierowcy.

Badania własne

Badaniom podlegały autobusy komunikacji miejskiej. Wśród dostępnych marek autobusów badaniom poddano dwa używane autobusy: pierwszy marki X i drugi marki Y. Oba pojazdy charakteryzowały się zbliżonymi kosztami eksploatacji oraz komfortem jazdy. Wybrano autobusy o tym samym roku produkcji – rocznik 2000.

bhp1 bhp2

Autobus miejski marki X (fot. 1) to autobus wysokopodłogowy wyposażony w manualną skrzynię biegów. Zespół napędowy usytuowany jest z tyłu pojazdu. Autobus ma zawieszenie pneumatyczne (sześć miechów powietrznych – dwa umiejscowione na przedniej osi, cztery na tylniej osi). Oś tylna wyposażona jest w koła bliźniacze. Ponadto pneumatyczny element resorujący zastosowany został również w konstrukcji fotela kierowcy, przyczyniając się do podwyższenia komfortu pracy.

Autobus miejski marki Y (fot. 2) jest autobusem niskopodłogowym wyposażony w automatyczną skrzynię biegów. Zespół napędowy znajduje się z tyłu pojazdu. Autobus ma zawieszenie pneumatyczne (cztery miechy powietrzne, po dwa na każdą z osi). Autobus ma również pneumatyczne zawieszenie fotela kierowcy.

W celu porównania badanych autobusów wykonano pomiary poziomu natężenia hałasu słyszalnego i infradźwiękowego oraz pomiary poziomu drgań ogólnych w obu pojazdach. Uzyskane wyniki badań każdego z dwóch pojazdów poddano analizie. Porównano otrzymane wyniki z wartościami dopuszczalnymi (NDN). Następnie dokonano analizy porównawczej obu badanych pojazdów, przyjmując jako kryterium poziom narażenia kierowcy na hałas oraz drgania ogólne.

Do określenia rzeczywistej dziennej ekspozycji na hałas oraz drgania o charakterze ogólnym na stanowisku pracy kierowcy autobusu komunikacji miejskiej została wykorzystana metoda pośrednia. Polega ona na pomiarze poziomu badanych wielkości w czasie krótszym niż trwa narażenie pracownika na działanie tych czynników [10].

W badaniu natężenia na hałas głównymi wielkościami mierzonymi opisującymi ten czynnik szkodliwy były:
– poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzinnego dnia pracy,(LEX, 8h), dB,
– maksymalny poziom dźwięku A, dB,
– szczytowy poziom dźwięku C, dB,
– równoważny poziom ciśnienia akustycznego skorygowany poprzez charakterystykę częstotliwościową G, (LG eq, 8h), dB.

Do badań został użyty całkujący miernik poziomu dźwięku SON 50. Pomiar hałasu infradźwiękowego wykonano z wykorzystaniem dodatkowego urządzenia współpracującego z miernikiem, którym był filtr infradźwiękowy FG 5.

Podczas dokonywania pomiarów miernik umieszczony został na statywie, w miejscu gdzie znajduje się głowa pracownika. Czas pomiaru i rejestracji sygnału akustycznego oraz ilość dokonanych powtórzeń pomiarów na jednym stanowisku pracy były zgodne z normą PN EN 01307 Hałas. Dopuszczalne wartości hałasu w środowisku pracy. Wymagania dotyczące wykonywania pomiarów [11].

W przypadku drgań mechanicznych główną mierzoną i porównywaną wielkością był poziom ekspozycji dziennej na drgania o charakterze ogólnym, wyrażony w postaci równoważnego energetycznie dla 8 godzin działania skutecznego, ważonego częstotliwościowo przyspieszenia drgań, dominującego wśród przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych z uwzględnieniem właściwych współczynników (1,4awx,1,4awy, awz), A m/s2.

Do badań został użyty zestaw pomiarowy, składający się z trójosiowego akcelerometru, model 356B41, współpracującego z miernikiem drgań Larson Davis HVM 100.

W czasie dokonywania pomiarów poziomu drgań przetwornik drgań został umieszczony w miejscu kontaktu kierowcy z powierzchnią drgającą, tj. na fotelu kierowcy. Akcelerometr połączony był za pomocą przewodu z miernikiem drgań, tworząc jeden układ pomiarowy. Czas rejestracji pojedynczego pomiaru oraz liczba dokonanych powtórzeń były zgodne z normą PN EN 14253+A1 Drgania mechaniczne. Pomiar i obliczanie zawodowej ekspozycji na drgania o ogólnym działaniu na organizm człowieka dla potrzeb ochrony zdrowia. Wytyczne praktyczne [12].

dr inż. Damian Hadryś, prof. nzw. dr hab. inż. Tomasz Węgrzyn

Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

mgr inż. Katarzyna Ścibisz

absolwentka WSZOP,
Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

Artykuł został opublikowany w miesięczniku Atest 08/2013

W tym wydaniu m.in.:

- Wpływ na bezpieczeństwo procesów produkcyjnych, cz. 1
- Odpowiedzialność karnoprawna koordynatora ds. bhp
- Zabezpieczenia dla urządzeń pracujących w przestrzeniach zagrożonych wybuchem
- Ocena ryzyka przy pracach budowlanych. Procedura – ciąg dalszy
- Rozbiórka na podwójnym gazie

Zobacz pełny spis treści

DZIĘKUJEMY ŻE JESTEŚ Z NAMI!

Zainteresował Cię ten artykuł?
Podziel się nim ze znajomymi !


Bezpieczeństwo

5,9 wypadków na 100 osób. Amazon zastąpi pracowników autonomicznymi robotami


Jak podaje branżowy raport „Primed for Pain” opracowany przez Strategic Organizing Center, wskaźnik poważnych obrażeń wśród pracowników Amazon (2020 r.) był o blisko 80 proc. wyższy niż wszystkich pozostałych pracodawców w branży magazynowej. Ponad 27 tys. zatrudnionych przez Amazon pracowników wymagało na skutek wypadku opieki medycznej wykraczającej poza udzielenie pierwszej pomocy lub nie było w stanie kontynuować pracy. (więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Zagrożenia związane z pyłami palnymi


Amerykańska Chemical Safety Board (CSB) zebrała dane o 105 wybuchach pyłu zaistniałych w latach 2006-2017, które zostały następnie podzielone na kilka typów branż. Wykres CSB pokazuje, że wybuchy palnych pyłów występują w wielu branżach i operacjach. (więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Środki i Technologie Ochrony Indywidualnej? W pandemii technologia wkracza do BHP.


Pandemia doprowadziła do rozproszenia pracy. Obok najpopularniejszego tzw. home office, funkcjonuje grupa pracowników fizycznych, którzy ze względu na obostrzenia sanitarne swoją pracę wykonują w pojedynkę, bez odpowiedniego nadzoru (samotny pracownik, ang. lone worker). Stwarza to dodatkowe problemy z zapewnieniem im bezpieczeństwa czy reagowania w sytuacjach awaryjnych. (więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

108,9 mln USD kary za wybuch w zakładzie firmy ConAgra Foods


W dniu 9 czerwca 2009 roku eksplozja gazu ziemnego zniszczyła zakład przetwórstwa mięsnego Slim Jim firmy ConAgra Foods. W wyniku wypadku zginęły 4 osoby, a 71 trafiło do szpitali. Do środowiska wyciekło ponad 8 ton szkodliwego amoniaku. W rezultacie firma ConAgra została obarczona 70% winy i zobligowana do wypłaty odszkodowań, których wartość wyniosła 108,9 mln USD. Zakład nigdy nie został odbudowany. (więcej…)


Kontynuuj

akcja partnerska

Wyższy poziom bezpieczeństwa w wymagającym środowisku produkcyjnym


Dzięki radarowemu systemowi LBK firma Leuze rozszerza ofertę rozwiązań bezpieczeństwa dla swoich klientów. System bezpieczeństwa 3D niezawodnie monitoruje strefy zagrożenia - nawet w warunkach występowania iskier i oparów spawalniczych, zanieczyszczeń oraz zapylenia.

Bezpieczeństwo operacyjne posiada najwyższy priorytet w środowiskach przemysłowych. Firma Leuze zapewnia obecnie klientom nowe możliwości w tym zakresie, w postaci radarowego systemu bezpieczeństwa LBK - pierwszego na świecie rozwiązania 3D do użytku w środowiskach produkcyjnych narażonych na wpływ zanieczyszczeń, iskier spawalniczych, wiórów/trocin, zadymienia, wilgoci lub oparów. Opracowany przez włoskiego producenta Inxpect S.p.A. i dystrybuowany przez Leuze system LBK zabezpiecza strefy zagrożenia w pobliżu maszyn i instalacji - nawet w trudnych warunkach procesowych.
- Dużą zaletą radarowego systemu bezpieczeństwa LBK jest jego odporność na wpływ środowiska produkcyjnego, przy jednoczesnym zachowaniu bardzo dużej czułości i niezawodnym wykrywaniu ruchu - mówi Jörg Packeiser, Marketing Safety w Leuze. - Warto również podkreślić, że technologia radarowa LBK monitoruje przestrzeń trójwymiarową, a nie tylko dwuwymiarową powierzchnię.

Radarowy system bezpieczeństwa LBK umożliwia niezawodne trójwymiarowe monitorowanie stref ochronnych w wymagających środowiskach produkcyjnych

Radarowy system bezpieczeństwa LBK umożliwia niezawodne trójwymiarowe monitorowanie stref ochronnych w wymagających środowiskach produkcyjnych

Czujniki rejestrują każdy ruch

System radarowy LBK reaguje na ruch i generuje sygnał przełączający, gdy tylko operator wkroczy na obszar monitorowany. W ten sposób firma Leuze chroni zarówno pracowników, jak i procesy technologiczne. Dzieje się tak, ponieważ rozwiązanie 3D przerywa procesy produkcyjne tylko wtedy, gdy ktoś faktycznie znajduje się w strefie zagrożenia. W ten sposób system unika niepotrzebnych przestojów i jednocześnie zwiększa dyspozycyjność maszyny lub instalacji. Po opuszczeniu przez personel strefy niebezpiecznej, maszyny mogą ponownie się uruchomić. Zastosowana technologia radarowa niezawodnie rozróżnia ludzi i obiekty statyczne, ponieważ bezbłędnie wykrywa nawet nieruchome osoby znajdujące się w chronionym obszarze. Obiekty statyczne, takie jak palety lub pojemniki z materiałami, można bez problemu pozostawić w strefie ochronnej, ponieważ nie powoduje to zakłócenia działania systemu.

System LBK bezbłędnie rozróżnia obiekty statyczne i dynamiczne

System LBK bezbłędnie rozróżnia obiekty statyczne i dynamiczne

Łatwa instalacja, elastyczność użytkowania

Radar bezpieczeństwa LBK jest wykorzystywany przede wszystkim do blokady restartu maszyn oraz do monitorowania obszarów ukrytych. Użytkownicy mogą dostosować go do swoich indywidualnych wymagań, określając liczbę i położenie czujników, zakres działania oraz kąt otwarcia dla wąskiej i szerokiej strefy ochronnej. System wykorzystuje również technologię radaru 3D do monitorowania obszarów na stopniach lub cokołach oraz znajdujących się za niemetalicznymi zasłonami. W celu zabezpieczenia większych obszarów można za pomocą kontrolera połączyć ze sobą do sześciu czujników radarowych.
W ten sposób system oferuje maksymalny obszar monitorowania o wymiarach 15 x 4 m. Poszczególne czujniki można łączyć w grupy, które w razie potrzeby można wyłączyć, umożliwiając w ten sposób dostosowanie systemu do wymagań dynamicznych procesów produkcyjnych. Kolejną zaletą radaru bezpieczeństwa LBK jest proste w obsłudze oprogramowanie konfiguracyjne, umożliwiające użytkownikom bezproblemowe zdefiniowanie parametrów systemu. Na życzenie klienta certyfikowani eksperci ds. bezpieczeństwa firmy Leuze mogą przeprowadzić konfigurację i uruchomienie systemu.

Więcej informacji o systemie można uzyskać na stronie leuze.com lub wysyłając wiadomość na adres Info.PL@leuze.com

DZIĘKUJEMY ŻE JESTEŚ Z NAMI!

Zainteresował Cię ten artykuł?
Podziel się nim ze znajomymi !


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Przygotuj organizację na nowy standard ISO 45003


Międzynarodowy standard zdrowia i bezpieczeństwa psychologicznego w miejscu pracy (ISO 45003) ma zostać opublikowany już w lipcu 2021 roku. Zagrożenia psychospołeczne zyskają więc należne miejsce w regulacjach, mając realny wpływ na pracowników, a przez to i na funkcjonowanie organizacji. (więcej…)


Kontynuuj

Popularne