Dołącz do nas

Flesz

Konsekwencje robotyki w zakresie BHP


Upowszechnienie innowacji w dziedzinie robotyki będzie miało istotne konsekwencje dla pracy w przyszłości. Korzystanie z robotów umożliwia utrzymanie wysokiego poziomu produkcji w krajach przemysłowych, w których koszty pracy są wysokie. Umożliwiają one także prowadzenie działalności produkcyjnej i wykonywanie takich zadań, których nie można powierzyć człowiekowi, jak: analiza, audyt i edycja znacznej liczby danych.


Część zostanie wykorzystana do pracy w warunkach, które są zbyt trudne lub niebezpieczne dla człowieka. Ponadto, biorąc pod uwagę proces starzenia się społeczeństwa, roboty mogą stanowić rozwiązanie w zakresie rosnącego niedoboru – i wartości – pracy fizycznej.

Z punktu widzenia BHP z rozwojem robotyki wiążą się zarówno nowe możliwości, jak i wyzwania.

Największe korzyści dla BHP wynikające z szerszego zastosowania robotyki wynikają z zastąpienia osób pracujących w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub niebezpiecznych. Autonomiczne roboty są szczególnie użyteczne w pracy w przestrzeni kosmicznej, w sektorze obronności, bezpieczeństwa i w przemyśle jądrowym, ale także do wykonywania zadań związanych z logistyką, kontrolą i konserwacją, ponieważ mogą zastąpić człowieka, wykonując za niego niebezpieczne i nużące zadania. Pracownicy są mniej narażeni na działanie szkodliwych czynników i przebywanie w niebezpiecznych warunkach, a w konsekwencji na zagrożenia fizyczne, ergonomiczne i psychospołeczne. Obecnie roboty wykorzystuje się na przykład do wykonywania powtarzalnych i monotonnych zadań, do przenoszenia materiałów radioaktywnych lub pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. W przyszłości roboty będą wykonywać wiele innych, powtarzalnych, ryzykownych lub nieprzyjemnych zadań w takich branżach, jak: rolnictwo, budownictwo, transport, służba zdrowia, pożarnictwo lub usługi porządkowe.

Warto pamiętać, że istnieją pewne umiejętności, które pozostaną domeną człowieka, przynajmniej przez pewien czas, dlatego powstaje pytanie o optymalne połączenie umiejętności człowieka i robotów. Roboty lepiej niż ludzie radzą sobie z fizycznie wymagającą, powtarzalną pracą wykonywaną w trudnych warunkach i wymagającą precyzji, natomiast człowiek ma przewagę w tych zawodach, które wymagają kreatywności, podejmowania decyzji, elastyczności i zdolności adaptacyjnych. Ta potrzeba optymalnego połączenia umiejętności zaowocowała współpracą robotów i ludzi we wspólnej przestrzeni pracy i doprowadziła do opracowania nowych metod i standardów w celu zagwarantowania bezpiecznego funkcjonowania obok siebie człowieka i robota. Niektóre kraje europejskie włączają robotykę do swoich programów krajowych i starają się promować bezpieczną i elastyczną współpracę między robotami a operatorami w celu zwiększania wydajności. Przykładowo, niemiecki Federalny Instytut Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BAuA) organizuje doroczne warsztaty pod hasłem „współpracy między człowiekiem a robotem”.

W przyszłości współpraca ta będzie bardziej zróżnicowana: roboty staną się bardziej autonomiczne, a ich współpraca z człowiekiem przyjmie zupełnie nowe formy. Obecne podejście i standardy techniczne mające na celu ochronę pracowników przed ryzykiem współpracy z robotami zostaną zrewidowane, by przygotować grunt pod przyszłe zmiany.

Istnieją też inne wyzwania w zakresie BHP związane z powstaniem autonomicznych robotów i robotyki usługowej:
• Robotyka odgrywa ważną rolę w innowacjach w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej i opieki dla osób starszych (w tym starszych pracowników). Wykorzystuje się ją w rozwoju technologii protetycznych i w implantologii, a te dwa obszary z kolei opierają się w dużej mierze na neurobiologii i informatyce. Interfejsy mózg – komputer (brain–computer interfaces, BCI), protezy sprzężone z układem nerwowym, sztuczny wzrok, elektroniczne implanty, a nawet neuroczipy (obecnie na wczesnym etapie) należą do najnowszych osiągnięć w tej dziedzinie.
Te i inne osiągnięcia w robotyce umożliwiają rozwój technologii poprawiających możliwości nie tylko osób niepełnosprawnych, ale także zdrowych. Przykładowo, zewnętrzne szkielety lub „roboty do noszenia” zwiększają zdolność pracowników do przewożenia ładunków, a jednocześnie stosuje się je w rehabilitacji lub po to, by umożliwić osobom niepełnosprawnym powrót do pracy. Wprowadzenie technologii poprawiania ludzkich możliwości stawia nowe wymagania dotyczące zarządzania bezpieczeństwem i higieną, związane z koniecznością monitorowania pojawiających się zagrożeń, a zarazem powoduje nowe wątpliwości natury prawnej i etycznej.

• Zdecydowana większość osób nie ma doświadczenia w interakcji z robotami, ale to się zmieni, ponieważ interakcje człowiek – maszyna w miejscach pracy są coraz częstsze. Pośrednie skutki komunikacji maszyna – maszyna nie są powszechnie znane, ale mogą okazać się zasadnicze. Ergonomiczne i logistyczne ustawienia autonomicznych robotów wymagają nowych rodzajów testowania i systemów pilotażowych w przemyśle i sektorze usług, a także odpowiednich programów szkoleniowych dla pracowników, którym zostanie powierzone programowanie, obsługa, konserwacja i współpraca z robotami.

• Wpływ robotyki na motywację oraz dobrostan pracowników i menedżerów nie jest do tej pory powszechnie znany. Czynniki psychospołeczne związane z robotyką będą wymagały zwiększonej uwagi w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

• Ze względu na różnice w dojrzałości poszczególnych technologii nie można sformułować jednolitych wytycznych w zakresie bezpieczeństwa i zarządzania ryzykiem. W przypadku niektórych zastosowań, kwestie bezpieczeństwa i ochrony rozwiązano w sposób profesjonalny, chociaż inne mogą okazać się mniej bezpieczne. Należy przeprowadzić więcej analiz w celu identyfikacji ryzykownych i niebezpiecznych działań autonomicznych robotów, w szczególności w rolnictwie i przemyśle spożywczym, w przypadku opieki nad osobami i usług dla gospodarstw domowych, w przemyśle wytwórczym oraz usługach profesjonalnych i transporcie.

• Zważywszy, że robotyka w usługach profesjonalnych jest stosunkowo nową dziedziną, kwestie odpowiedzialności prawnej za wypadki w przestrzeni publicznej nie zostały wyjaśnione. Należy przeprowadzić dodatkowe analizy legislacyjne dotyczące kwestii odpowiedzialności przed wprowadzeniem tych technologii do użytku.

Potrzebne są zatem nowe ramy bezpieczeństwa dla autonomicznej robotyki przemysłowej i usługowej. Do głównych zagadnień o znaczeniu strategicznym należą:
1) zarządzanie technologią,
2) regulacje prawne i dobre rządzenie oraz
3) interfejsy i doświadczenia użytkownika. Istnieje potrzeba dostosowania szeroko stosowanej europejskiej bazy wiedzy na temat metod służących zapewnieniu bezpieczeństwa mniej inteligentnych systemów (na przykład pojazdów i samochodów) do robotyki usługowej i autonomicznych robotów, które w przyszłości będą znacznie „inteligentniejsze”.

Wnioski

W historii nie brakuje przykładów na to, że nowe technologie przynoszą nie tylko korzyści i nowe możliwości, ale również zagrożenia i koszty. Powszechnie przyjmuje się, że tempo zmian rośnie i coraz trudniej będzie przewidywać przyszłe zmiany, zwłaszcza w dziedzinie robotyki i AI, gdzie nowe wynalazki i innowacje wprowadzane są niemal co tydzień. Do korzyści wynikających z postępów w tych dziedzinach należy poprawa stanu zdrowia człowieka, większy komfort, wydajność, bezpieczeństwo i dostępność bardziej przydatnych danych, informacji i wiedzy na potrzeby osób i organizacji. Potencjalnymi minusami są zagrożenia w zakresie ochrony prywatności i danych osobowych pracowników, przesadne oczekiwania oraz rosnąca złożoność technologiczna stosowanych rozwiązań.
Istnieje potrzeba szerszej ogólnoeuropejskiej współpracy w następujących dziedzinach:
1) wymogi bezpieczeństwa związane z robotyką (zbiory wymogów, norm bezpiecznego użytkowania i dobrych praktyk)
2) wytyczne w zakresie ergonomii robotyki
3) sposoby poprawy zastosowań robotyki w zakresie bezpieczeństwa i higieny
4) techniki zatwierdzania i weryfikacji (służące kontrolowaniu, czy wymogi i wytyczne są stosowane prawidłowo)
5) doświadczenia i zachowania związane z robotyką zorientowane na użytkownika
6) modele edukacyjne szkoleń dla pracowników mających współpracować z robotami
7) najlepsze praktyki w zakresie rozwiązań regulacyjnych dotyczących robotyki przemysłowej (w szczególności robotów autonomicznych) i usługowej (zwłaszcza robotów służących zaspokajaniu potrzeb człowieka w zakresie ochrony zdrowia i dobrostanu)
8) możliwości technologiczne tworzenia bezpiecznych systemów poprzez wyeliminowanie lub zmniejszenie ewentualnych zagrożeń związanych z robotyką.

Tekst opracowano na podstawie streszczenia dłuższego artykułu, który EU-OSHA zamówiła u dr Jariego Kaivo-oja. Wykorzystano w nim również informacje zgromadzone w ramach funkcjonowania sieci punktów centralnych agencji, przedstawione podczas seminarium, które odbyło się w dniu 11 czerwca 2015 r. w Bilbao.

DZIĘKUJEMY ŻE JESTEŚ Z NAMI!

Zainteresował Cię ten artykuł?
Podziel się nim ze znajomymi !


Kontynuuj
Reklama

Flesz

Kobiety doskonale wiedzą, czego chcą w sferze zawodowej. Jakie są ich oczekiwania względem pracodawców?


Jakie czynniki są dla Polek decydujące przy wyborze nowego miejsca pracy? Które benefity pozapłacowe uznają za najbardziej atrakcyjne? Co jest dla nich motywacją do zmiany zatrudnienia i czy możliwe jest zatrzymanie ich w organizacji, gdy podejmą decyzję o odejściu? ManpowerGroup przygotował analizę przedstawiającą oczekiwania pań względem rynku pracy.

(więcej…)


Kontynuuj

Ergonomia i zdrowie

Zapobieganie zaburzeniom układu mięśniowo-szkieletowego u zróżnicowanej siły roboczej


Dlaczego w przypadku określonych grup pracowników istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego? Jakie bariery utrudniają zapobieganie takim zaburzeniom i zarządzanie nimi? Jakie inicjatywy dotyczące miejsc pracy okazały się skuteczne? (więcej…)


Kontynuuj

Ergonomia i zdrowie

Firmy ubezpieczeniowe z nadzieją i obawą przyglądają się egzoszkieletom


Na placach budowy na całym świecie jest wykorzystywanych obecnie ponad tysiąc egzoszkieletów a szacunki mówią, że ich liczba będzie rosła w coraz szybszym tempie. W niektórych przypadkach stają się one nawet obowiązkowym wyposażeniem. W miarę jak egzotechnologia wkracza do miejsc pracy, nieuchronnie staje się obiektem zainteresowania m.in. ze strony firm ubezpieczeniowych.

Egzoszkielety to noszone przez człowieka urządzenia, które zapewniają odczuwalną siłę wspomagającą (zazwyczaj ręki, dolnej części pleców lub ramion pracownika). Z punktu widzenia firm ubezpieczeniowych, ta technologia może nieść ze sobą kilka możliwości.

Zapobieganie urazom

Pierwszą możliwością może być zapobieganie lub zmniejszenie liczby urazów, które są skutkiem nieergonomicznych warunków pracy. Przykładem takiej pracy może być praca pielęgniarek (i pielęgniarzy), którzy są bardzo często narażeni na urazy podczas częstego podnoszenia pacjentów, co znacznie obciążają ich organizmy. Na dodatek długie zmiany nie zapewniają wystarczająco dużo czasu potrzebnego, żeby w pełni zregenerować organizm w ciągu tygodnia pracy. W efekcie grupy mięśni, które są kluczowe dla utrzymania ciała w stabilności, osłabiają się na tyle, że zawodzą i dochodzi do poważnego urazu. To samo dotyczy wielu innych powtarzających się i niewygodnych pozycji pracy, m.in. spawania, malowania, instalowania elementów sufitowych, kucania i schylanie się.

Teoretycznie, aby urządzenie typu wearable (ubieralne) było skuteczne w długoterminowym zapobieganiu urazom, nie musi wykonywać całej pracy. Wystarczy że zapewni wystarczające wsparcie podczas dnia pracy, tak aby organizm nie był przeciążony i wymagał krótszego czasu regeneracji między zmianami. Egzoszkielety wspierające ramię są dobrym przykładem tej zasady. Egzoszkielet barkowy zazwyczaj zapewnia jedynie ułamek siły potrzebnej do utrzymania ramion w pozycji uniesionej podczas wykonywania pracy nad głową.

Pracownicy chcą żyć zdrowo i przejść na emeryturę w dobrej kondycji fizycznej, aby móc cieszyć się emeryturą. Technologia egzo może im to umożliwić co z punktu widzenia firm ubezpieczeniowych mogłyby zmniejszyć liczbę roszczeń z tytułu urazów i niepełnosprawności.

Przeniesienie problemu

Technologia noszona dla fizycznego wspomagania człowieka może mieć również niezamierzone skutki, np. egzoszkielety pasywne wykorzystują elementy sprężynujące do zapewnienia wsparcia. Przenoszą one energię z wrażliwej części ciała, takiej jak ramiona czy dolna część pleców i za pomocą różnych materiałów i podkładek przekierowują ją do innego obszaru ciała. Możliwe jest, że urządzenia te przenoszą problem z jednej części ciała na inną.
Innym czynnikiem niskiego ryzyka jest to, że egzoszkielet może spowodować niepożądaną, trwałą zmianę w organizmie. W niektórych przypadkach, urządzenia przekierowują siły pod nienaturalnymi kątami. Nie jest jeszcze zbadane, jak kości i tkanki miękkie zareagowałyby lub zmieniły układ po dwóch lub więcej latach ciągłego ich stosowania.

Obie z powyższych możliwości mogą spowodować wzrost liczby dodatkowych roszczeń wobec firm ubezpieczeniowych. Jak w przypadku każdej nowej technologii, potrzeba czasu, analiz i badań, aby uzyskać jaśniejszy obraz sytuacji.

Innym zagrożeniem ze strony tej technologii w pracy i przemyśle jest możliwość, że ich wykorzystywanie może spowodować atrofię mięśni (osłabienie mięśni, ponieważ nie są już tak intensywnie używane). Takie zagrożenie wydaje się jednak mało prawdopodobne. Coraz trudniej znaleźć linię produkcyjną, na której nadal używa się śrubokrętów i grzechotek ręcznych, a mimo to żaden pracownik nie skarżył się na zanik mięśni spowodowany używaniem elektronarzędzi.

Powrót do pracy

Trzecią możliwością może być wykorzystanie egzoszkieletów do skrócenia czasu powrotu do pracy.
Możliwe jest zastosowanie egzoszkieletu jako wspomagania pracownika podczas odzyskania przez niego pełnej sprawności, po czym egzoszkielet zostałby zdjęty. Jest to temat budzący pewne kontrowersje. Z jednej strony, skrócenie koniecznego czasu wolnego od pracy z powodu urazu może być bardzo korzystne. Jednocześnie wykonywanie intensywnych fizycznie lub powtarzających się zadań, gdy organizm jest osłabiony, może prowadzić do większej liczby urazów.

Patrząc w przyszłość

Egzotechnologia w postaci rękawic elektrycznych, podparcia ramion, wspomagania podnoszenia, krzeseł bez krzeseł i egzoszkieletów całego ciała wkracza coraz mocniej na rynek pracy. Pracodawcy, managerowie, inspekcje oraz firmy ubezpieczeniowe już teraz powinni zastanawiać się, jakie skutki w krótszej i dłuższej perspektywie czasu może przynieść ta technologią.

[na podstawie Forbes]

DZIĘKUJEMY ŻE JESTEŚ Z NAMI!

Zainteresował Cię ten artykuł?
Podziel się nim ze znajomymi !


Kontynuuj

Flesz

Zimowe BHP – 3 zasady, które pozwolą ci być bezpiecznym na stoku


Jak co roku, kierowcy narzekają na mroźną aurę i nieodśnieżane drogi a dzieci cieszą się z kolejnych centymetrów śniegu. Dla najmłodszych zimowe miesiące to czas beztroskiej zabawy, wolny od szkoły. Zadbajmy o to, żeby rzeczywiście taki był, bo jak wskazują statystyki, wypadki niestety nie należą do rzadkości.

(więcej…)


Kontynuuj

Flesz

Co trzeci pracownik bez informacji o wpływie pandemii na kondycję jego pracodawcy


39% polskich pracowników przyznaje, że nie jest informowanych przez pracodawcę o wpływie pandemii na kondycję finansową firmy. Takie informacje, w różnej częstotliwości otrzymuje 57% badanych. (więcej…)


Kontynuuj

Flesz

Wartość bezpieczeństwa i higieny pracy oraz koszty społeczne urazów i chorób związanych z pracą


Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy opublikowała dokument zawierający podsumowanie wyników drugiego etapu projektu EU-OSHA mającego na celu ocenę kosztów ponoszonych na szczeblu europejskim, dotyczących urazów, chorób i zgonów związanych z pracą. (więcej…)


Kontynuuj

Popularne