Dołącz do nas

Bezpieczeństwo

Gaszenie pożarów – wybrane zagrożenia


Fizyczne i psychospołeczne zagrożenia w pracy strażaków.

Zagrożenia fizyczne

Podczas pożaru występuje wiele różnych zagrożeń fizycznych. Poruszanie się po budynkach, których ściany, rozmiary i różnice w wysokości są trudne do rozpoznania przez gęsty dym, może skutkować upadkami, poślizgnięciami i wpadaniem na obiekty. Pożar budynku powoduje ryzyko jego zawalenia się, ponieważ palenie się lub zbytnie nagrzanie elementów podtrzymujących konstrukcję znacznie je osłabia. Ocena ryzyka w tym przypadku powinna wykorzystywać wiedzę na temat plastyczności materiałów budowlanych, z których wykonano budynek i ich zachowania w czasie pożaru.
W gaszenie pożarów wpisane są też niebezpieczeństwa związane z elektrycznością i gazem. Zanim do środka palącego się budynku wejdzie brygada przeciwpożarowa, należy zidentyfikować źródła energii, której dopływ powinno się odciąć. Nowym, narastającym zagrożeniem dla strażaków są panele słoneczne zasilające coraz więcej gospodarstw domowych. W ostatnich latach stały się poważnym problemem dla ekip ratowniczych, ponieważ nawet po odłączeniu zawierają ładunek elektryczny i stanowią realne zagrożenie porażeniem prądem.

bhp1 bhp2

Nie można zapominać, że już samo dotarcie na miejsce zdarzenia wiąże się z zagrożeniem wypadkiem drogowym. Dobrą praktyką są specjalne szkolenia dla kierowców wozów strażackich doskonalące umiejętności radzenia sobie z trudnymi warunkami na drodze.

Zagrożenia psychospołeczne

Wprawdzie stres znajduje się w codziennym „menu” strażaka, ale wymagania stawiane tej grupie zawodowej i swoista kultura macho panująca w środowisku ratowników powodują, że emocje są najczęściej tłumione. A to oznacza, że w zasadzie nie przykłada się wagi do psychospołecznego obciążenia ratowników.

Warunki pracy strażaków potęgują stres. Przyczyniają się do tego nocne akcje ratownicze, presja na szybkość i skuteczność działania, warunki pracy wyczerpujące nie tylko pod względem fizjologicznym, ale i emocjonalnym, świadomość istniejących zagrożeń i ich skali.

Aspekty organizacyjne i kwestie relacji z kolegami w pracy również mogą być stresujące. Brak silnego lidera zespołu, który potrafi uspokoić i dodać ducha brygadzie, kłopoty z komunikacją interpersonalną podczas akcji – mogą stać się przyczyną silnego stresu i utraty morale u poszczególnych strażaków. Specjaliści badający stres w tej grupie zawodowej wskazują na ignorowanie przez pracowników różnych elementów organizacji pracy, np. zachowania właściwej proporcji między czasem pracy i czasem wolnym, zarządzania personelem, komunikacji pomiędzy strażakami różnych stopni służbowych i o różnych kwalifikacjach.

bhp3 bhp4

Strażacy cierpią na różne rodzaje stresu związanego z pracą: somatyczny (problemy z sercem, nadciśnienie tętnicze), psychosomatyczny lub psychologiczny (depresja, wypalenie zawodowe). Niektórzy badacze podkreślają, że problem alkoholizmu czy nadużywania innych substancji psychoaktywnych przez niektórych strażaków powinien zostać przeanalizowany jako reakcja na stres chroniczny.

Pracodawcy powinni podejmować wszelkie możliwe działania, by zapobiegać, eliminować lub przynajmniej ograniczać stres u strażaków. Wprawdzie nie da się zmienić charakteru akcji ratowniczych, które same w sobie są stresujące, ale można tworzyć takie procedury i zabezpieczenia, żeby jak najlepiej przygotować do nich strażaków.

W niektórych krajach dostrzega się ten problem i próbuje rozwiązać go wysyłając brygady na szkolenia z zakresu radzenia sobie ze stresem. Może to pomóc jednostkom w walce z tymi stresorami, których łatwo wyeliminować się nie da. Nie jest to jednak cudowne lekarstwo. Wspólny wysiłek dowódców i podwładnych, promowanie współpracy, działania prewencyjne nakierowane na eliminację stresu u jego źródła powinny dać lepsze rezultaty.

Ważnym zagadnieniem jest również zespół stresu pourazowego. Strażacy są przyzwyczajeni do trudnych operacji. Ich wiedza i zaangażowanie pozwalają im skupić się na akcji ratowniczej i zachować zdrowy dystans do cierpienia poszkodowanych w pożarach i unikać nagromadzenia negatywnych uczuć, np. bezsilności, niepewności, poczucia winy. Niektóre wydarzenia mogą jednakże przełamać tę niezbędną psychologiczną barierę. Mogą to być wypadki, w których ofiarami są dzieci bądź znajomi czy nawet członkowie rodziny. Tak samo skutkować może wypadek lub śmierć kolegów podczas akcji.
Te zdarzenia stają się przyczyną emocjonalnego szoku lub traumy i mogą być przyczyną zespołu stresu pourazowego. Syndrom ten jest dobrze udokumentowany, a objawy mu towarzyszące są szeroko opisywane. Strażacy cierpiący na to poważne zaburzenie powinni mieć zapewnione szczególne wsparcie. Potrzebują specjalistycznej psychologicznej pomocy tak samo, jak ranni strażacy potrzebują interwencji medycznej.
Żeby chronić personel służb szybkiego reagowania, zostały opracowane specjalne techniki poradnictwa psychologicznego, ułatwiające m.in. rozładowanie stresu. By mogło być efektywne, poradnictwo musi być dostępne natychmiast po ekstremalnych przeżyciach. W niektórych krajach (np. w Belgii) powstały strażackie zespoły szybkiego reagowania na stres. Są to grupy specjalnie wyszkolonych strażaków zajmujących się prewencją zespołu stresu pourazowego i radzeniem sobie z nim. Pomagają oni brygadom strażackim w całym kraju, dając koleżeńskie wsparcie.

Na koniec trzeba wspomnieć o względnie nowym zjawisku, które można zaobserwować w niektórych europejskich krajach: napady na strażaków. Incydenty takie odnotowano np. we Francji, przy okazji rozruchów w ubogich dzielnicach, w Wielkiej Brytanii, we Włoszech, Finlandii i Szwecji. Bez względu na przyczynę – najczęstsze przypadki to pomylenie strażaków z policjantami – ataki te zwiększają poczucie zagrożenia wśród strażaków. Mogą one również pogarszać stan strażaków cierpiących na zespół stresu pourazowego oraz sprawiać, że część strażaków straci motywację lub przestanie wierzyć w swoje powołanie.

Opracowanie na podstawie: broszury „Firefighters: feeling the heat” autorstwa Fabienne Scandella, wydanej przez Europejski Instytut Związków Zawodowych, działający w ramach Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych oraz artykułu Paula Grimwooda „Rozgorzenie i techniki operowania prądami wodnymi”, London Fire Brigade, tłum. Witold Nocoń, źródło: www.firetactics.com

oprac. rob

PODOBA CI SIĘ TEN ARTYKUŁ?

Podziel się nim ze znajomymi !


Bezpieczeństwo

Przygotuj organizację na nowy standard ISO 45003


Międzynarodowy standard zdrowia i bezpieczeństwa psychologicznego w miejscu pracy (ISO 45003) ma zostać opublikowany już w lipcu 2021 roku. Zagrożenia psychospołeczne zyskają więc należne miejsce w regulacjach, mając realny wpływ na pracowników, a przez to i na funkcjonowanie organizacji. (więcej…)


Kontynuuj

artykuł promocyjny

Wydajny, sterowany sygnałem PLC system zabezpieczenia dostępu bez czujników mutingu


Siła innowacji, praktyczne podejście i mocne zaangażowanie to wartości, które sprawiły, że firma WITRON, mająca siedzibę w regionie Górnego Palatynatu w Niemczech, jest dzisiaj jednym ze światowych liderów w planowaniu i realizacji dynamicznych systemów magazynowych oraz kompletacyjnych w sektorze intralogistyki. Firma WITRON nieustannie pracuje nad opracowywaniem jeszcze lepszych i bardziej opłacalnych rozwiązań logistycznych dla swoich klientów, które zwiększają wydajność procesów.

(więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Cel: bezpieczna firma. Sposób: dobre przywództwo.


Niektórzy już dawno zrozumieli, że ich wysiłek musi koncentrować się na zapobieganiu. Czasami można odnieść wrażenie, że na siłę wyszukują problemy, ale oni wiedzą o tym, że jeśli raz odpuszczą i przestaną zbierać informacje o zdarzeniach wypadkowych, czyli inaczej mówiąc, przestaną zbierać informacje o przyczynach wypadków i katastrof, to za chwilę za do zapłacą. To jest przywództwo. – mówi Jerzy Karczewski w rozmowie z Fabianem Bielem.

(więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Dlaczego podejmujemy ryzyko w pracy?


Gdy przed kilkoma laty austriacki sportowiec Felix Baumgartner wykonywał skok z wysokości 36 km, dokonanie to relacjonowały wszystkie media. Sukces (lub porażkę) chciały zobaczyć miliony widzów, a o samym skoczku mówiono jeszcze długo po jego wyczynie. Skok się udał, sportowiec stał się bohaterem, pozostaje jednak pytanie: po co to zrobił?

(więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Zarządzanie bezpieczeństwem pracy podwykonawców


W obecnych czasach większość firm produkcyjnych korzysta w większym lub mniejszym stopniu z usług podwykonawców. Niezależnie od stopnia skomplikowania oraz czasu trwania prac wykonywanych przez podwykonawców, mamy wtedy do czynienia z sytuacją, gdy pracownicy innej organizacji, o odmiennych standardach pracy, kulturze organizacyjnej, kwalifikacjach zawodowych i doświadczeniu, wykonują prace na rzecz firmy zlecającej, na jej terenie, często w obszarach, gdzie znajdują się pracownicy firmy zlecającej.

(więcej…)


Kontynuuj

Bezpieczeństwo

Jakim być przywódcą?


Poszukiwanie odpowiedzi na to pytanie zajmuje całe rzesze naukowców i praktyków biznesu, czego dowodem są liczne badania i opracowania, kształtujące nowoczesne trendy w zakresie efektywnego przywództwa. Ja chciałbym podzielić się z Państwem swoimi obserwacjami i przemyśleniami w tym obszarze, płynącymi z praktyki zarządzania.

(więcej…)


Kontynuuj

Popularne