Szukasz ochron indywidualnych? Może odpowiednich szkoleń? Zobacz co proponujemy w Katalogu BHP!

Toggle Bar

Wymagania dla nowych wózków jezdniowych

Typography

Jakie przepisy określają najważniejsze wymagania dla nowych wózków jezdniowych, w tym przeznaczonych do magazynów wysokiego składowania? W stosunku do nowych wózków jezdniowych po raz pierwszy umieszczanych na rynku w kraju i kupowanych przez pracodawców z przeznaczeniem do zakładów pracy - w tym magazynów wysokiego składowania - obowiązują przepisy rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa.

Andrzej M. Kowerski

Najważniejsze przepisy

Najważniejsze przepisy rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa dotyczące bhp z nowymi wózkami jezdniowymi przeznaczonymi do magazynów wysokiego składowania:
1.    Maszyny i elementy bezpieczeństwa mogą być wprowadzane do obrotu, jeżeli przy prawidłowym zainstalowaniu i konserwowaniu oraz użytkowaniu zgodnym z przeznaczeniem nie będą stwarzały zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia osób lub mienia
2.    Ruchome elementy maszyny powinny być zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w taki sposób, aby nie powodowały zagrożeń, a w przypadku gdy zagrożenia te nadal istnieją, ruchome elementy maszyny powinny być wyposażone w osłony lub urządzenia ochronne, aby zapobiec całkowicie ryzyku zetknięcia się z tym elementem, mogącemu spowodować wypadek

Osłony i inne urządzenia ochronne, chroniące przed ryzykiem związanym z ruchomymi elementami, powinny być dobierane w zależności od rodzaju zagrożenia
3.    Urządzenia ochronne powinny być zaprojektowane i sprzężone z układem sterowania w taki sposób, aby osoba narażona nie mogła dosięgnąć elementów ruchomych po ich uruchomieniu
4.    Widoczność ze stanowiska pracy kierowcy powinna być taka, aby mógł on sterować maszyną i jej częściami roboczymi przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa własnego i osób narażonych na jej działanie w przewidywanych warunkach jej użytkowania. W razie konieczności należy przewidzieć odpowiednie urządzenia, które zapobiegają niebezpieczeństwom wynikającym z niewystarczającej bezpośredniej widoczności
5.    Maszyna zdalnie sterowana, która w normalnych warunkach użytkowania stwarza zagrożenie uderzeniem lub zgnieceniem osób narażonych, powinna być wyposażona w odpowiednie środki bezpieczeństwa w celu zasygnalizowania swoich ruchów lub też środki chroniące osoby narażone przed tego rodzaju zagrożeniami
Wymagania, o których mowa wyżej, stosuje się również do maszyn, które podczas eksploatacji wykonują powtarzalne ruchy w przód i tył wzdłuż 1 osi w sytuacji, gdy tył maszyn nie jest bezpośrednio widoczny dla kierowcy lub operatora
6.    Maszyny z napędem innym niż ręczny o ładunku prowadzonym i maszyna, której podstawy ładunkowe przemieszczają się wzdłuż ściśle określonych torów, powinny być wyposażone w urządzenia zapobiegające wszelkim zagrożeniom osób narażonych

Wymienione przepisy obowiązują od wejścia Polski do Unii Europejskiej, czyli od 1 maja 2004 r., i dotyczą wózków jezdniowych zakupionych przez pracodawców po tym terminie, do 28 grudnia 2009 r. Od 29 grudnia 2009 r. zostały zastąpione przez nowe rozporządzenie w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn.

Zharmonizowane Polskie Normy

Zharmonizowane Polskie Normy dotyczące wózków jezdniowych, z których warto korzystać, to:
• PN-EN 1726-1:2001 Wózki jezdniowe, bezpieczeństwo - Wózki jezdniowe napędzane o udźwigu do 10 000 kg oraz ciągniki o sile uciągu do 20 000 N włącznie - Część 1: Wymagania ogólne.
• PN-EN 1726-2:2002 Wózki jezdniowe, bezpieczeństwo - Wózki jezdniowe napędzane o udźwigu do 10 000 kg oraz ciągniki o sile uciągu do 20 000 N włącznie - Część 2: Dodatkowe wymagania dla wózków z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem oraz dla wózków specjalnie zaprojektowanych do jazdy z podniesionym ładunkiem.
• PN-EN 1175-1:2001 Wózki jezdniowe - Bezpieczeństwo - Wymagania elektryczne - Specjalne wymagania dotyczące wózków akumulatorowych.
• PN-EN 1459:2001 Wózki jezdniowe, bezpieczeństwo - Wózki jezdniowe napędzane ze zmiennym wysięgiem.
• PN-ISO 3691:1998 Wózki jezdniowe napędzane - Wymagania dotyczące bezpieczeństwa.

Strefy pracy wózków w wąskich korytarzach magazynów wysokiego składowania powinny być nadzorowane samoczynnymi urządzeniami ochronnymi, które potrafią wykryć niepożądaną obecność osób lub innych obiektów. Oczywiście to pracodawca decyduje, jaki rodzaj nadzorowania stref niebezpiecznych magazynu wybrać. Powinien mieć przy tym świadomość, że praktycznie wszyscy znaczący producenci wózków są w stanie wyposażyć je w odpowiednie systemy nadzorowania.
Pracodawca może też kupić wózek jezdniowy przeznaczony do magazynu wysokiego składowania bez odpowiedniego urządzenia ochronnego, jednak powinien mieć wtedy świadomość, że nabywa sprzęt niezapewniający właściwego bezpieczeństwa pracy. Tym samym przyjmuje na siebie obowiązek wyposażenia takiego wózka w odpowiednie urządzenia zabezpieczające.

Podstawa prawna

• § 5, § 29 ust. 1, § 29 ust. 4, § 32 ust. 6 pkt 2, § 62 ust. 4, § 82 ust. 1, § 82 ust. 2, § 98 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz.U. nr 259, poz. 2170),
• rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz.U. nr 199, poz. 1228),
• art. 216  ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94).

Andrzej M. Kowerski

Główny Inspektorat Pracy
Państwowej Inspekcji Pracy

Artykuł został opublikowany dzięki współpracy z PortalemBHP

portal bhp