Problemy z podwykonawcami? Ciągle twierdzą, że czegoś nie wiedzieli? Sprawdź nasze rozwiązanie!!!

Toggle Bar

Strategią firmy – szeroko pojęte bezpieczeństwo

Typography

Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Oddział w Odolanowie produkuje z gazu zaazotowanego gaz wysokometanowy tłoczony do krajowej sieci przesyłowej, odzyskuje z tego gazu hel oraz oczyszcza go i skrapla. Odbywa się to w zaawansowanych procesach technologicznych takich, jak: oczyszczanie gazu zaazotowanego; destylacja gazu ziemnego; sprężanie gazu wysokometanowego; oczyszczanie koncentratu helowego; skraplanie i magazynowanie ciekłego helu w temp. około 4 K.

Maria Niedzielska

W wyniku tych procesów otrzymywany jest: gaz ziemny wysokometanowy grupy E, gaz ziemny skroplony (LNG), azot ciekły i gazowy, hel ciekły i gazowy.
Unikalne właściwości helu, takie jak: najniższa temperatura wrzenia, mała gęstość, duża przewodność cieplna i wysoki potencjał jonizacji oraz chemiczna obojętność i stabilność, pozwalają na różnorodne jego wykorzystywanie. Hel gazowy jest używany w spawalnictwie jako gaz osłonowy; do czyszczenia i tworzenia obojętnej atmosfery, np. na instalacjach kriogenicznych oraz w przemyśle elektronicznym; w chromatografii gazowej jako gaz nośny; przy wykrywaniu nieszczelności w urządzeniach wysokociśnieniowych i próżniowych; jako składnik mieszanki oddechowej dla nurkujących na dużych głębokościach oraz w terapii medycznej; w baloniarstwie; w produkcji półprzewodników.
Hel ciekły wykorzystywany jest m.in. do schładzania magnesu nadprzewodzącego w magnetycznym rezonansie medycznym MRI i jądrowym rezonansie NMR; w nadprzewodnictwie i do produkcji światłowodów; w programach kosmicznych do produkcji paliwa rakietowego lub przy schładzaniu teleskopów; w programach wojskowych do schładzania czujników podczerwieni używanych do lokalizacji i naprowadzania; w programach badawczych akceleratorów cząstek.

Ze względu na ilość gazu palnego znajdującego się w instalacjach i zbiornikach odolanowski Oddział PGNiG został zakwalifikowany do kategorii zakładów dużego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Obecnie w przedsiębiorstwie zatrudnionych jest 153 pracowników. Firma nie zatrudnia pracowników młodocianych i niepełnosprawnych. Natomiast umożliwia studentom odbycie praktyk zawodowych, a także służy pomocą przy pisaniu prac dyplomowych.
Zasady dotyczące oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy uregulowane zostały w procedurze „Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego”, uwzględniającej wymagania normy PN-N-18002:2000. Wszystkie zagrożenia zostały zidentyfikowane i opisane w załączniku do procedury, co w znacznym stopniu ułatwia prowadzenie oceny ryzyka na stanowiskach pracy. Zakład posiada udokumentowaną ocenę ryzyka zawodowego obejmującą 56 grup stanowisk pracy. Weryfikacja kart oceny ryzyka dokonywana jest przy wprowadzaniu wszelkich zmian odnoszących się do stanowiska, jednak nie rzadziej niż raz na trzy lata.
Co roku tworzony jest „Plan poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz działań zapobiegawczych i korygujących ryzyko zawodowe na stanowiskach pracy”. Przy planowaniu działań zmierzających do ograniczenia zagrożeń na stanowiskach pracy nadrzędnym celem jest podejmowanie działań technicznych i organizacyjnych, a środki ochrony indywidualnej stosowane są tylko w sytuacjach, gdy nie ma możliwości podjęcia innych działań.

foto1_prev foto2_prev

Największym zagrożeniem, obejmującym najszerszą grupę pracowników, jest wybuch i pożar gazu ziemnego. Proces niskotemperaturowej destylacji gazu ziemnego stwarza niebezpieczeństwo oparzenia i odmrożenia cieczami kriogenicznymi (temperatura skroplonego gazu ziemnego wynosi: -161,5°C, ciekłego azotu: -196°C, a skroplonego helu: -269°C) oraz odmrożenia w przypadku bezpośredniego kontaktu z instalacjami, szczególnie na stanowiskach nalewowych. Właściwości fizykochemiczne produktów zakładowych (metanu, azotu, helu) stwarzają niebezpieczeństwo zatrucia gazami duszącymi. Natomiast wysokie ciśnienia, rzędu 5÷6,3 MPa, związane z przepływem gazu w urządzeniach i instalacjach technologicznych mogą spowodować rozerwanie armatury, a w konsekwencji uraz strumieniem gazu. Charakterystycznym zagrożeniem dla procesu sprężania gazu jest także ponadnormatywny hałas wytwarzany przez motosprężarki przetłaczające gaz do sieci przesyłowej.

Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Oddział w Odolanowie produkuje z gazu zaazotowanego gaz wysokometanowy tłoczony do krajowej sieci przesyłowej, odzyskuje z tego gazu hel oraz oczyszcza go i skrapla. Odbywa się to w zaawansowanych procesach technologicznych takich, jak: oczyszczanie gazu zaazotowanego; destylacja gazu ziemnego; sprężanie gazu wysokometanowego; oczyszczanie koncentratu helowego; skraplanie i magazynowanie ciekłego helu w temp. około 4 K.

Maria Niedzielska

W wyniku tych procesów otrzymywany jest: gaz ziemny wysokometanowy grupy E, gaz ziemny skroplony (LNG), azot ciekły i gazowy, hel ciekły i gazowy.
Unikalne właściwości helu, takie jak: najniższa temperatura wrzenia, mała gęstość, duża przewodność cieplna i wysoki potencjał jonizacji oraz chemiczna obojętność i stabilność, pozwalają na różnorodne jego wykorzystywanie. Hel gazowy jest używany w spawalnictwie jako gaz osłonowy; do czyszczenia i tworzenia obojętnej atmosfery, np. na instalacjach kriogenicznych oraz w przemyśle elektronicznym; w chromatografii gazowej jako gaz nośny; przy wykrywaniu nieszczelności w urządzeniach wysokociśnieniowych i próżniowych; jako składnik mieszanki oddechowej dla nurkujących na dużych głębokościach oraz w terapii medycznej; w baloniarstwie; w produkcji półprzewodników.
Hel ciekły wykorzystywany jest m.in. do schładzania magnesu nadprzewodzącego w magnetycznym rezonansie medycznym MRI i jądrowym rezonansie NMR; w nadprzewodnictwie i do produkcji światłowodów; w programach kosmicznych do produkcji paliwa rakietowego lub przy schładzaniu teleskopów; w programach wojskowych do schładzania czujników podczerwieni używanych do lokalizacji i naprowadzania; w programach badawczych akceleratorów cząstek.

Ze względu na ilość gazu palnego znajdującego się w instalacjach i zbiornikach odolanowski Oddział PGNiG został zakwalifikowany do kategorii zakładów dużego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Obecnie w przedsiębiorstwie zatrudnionych jest 153 pracowników. Firma nie zatrudnia pracowników młodocianych i niepełnosprawnych. Natomiast umożliwia studentom odbycie praktyk zawodowych, a także służy pomocą przy pisaniu prac dyplomowych.
Zasady dotyczące oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy uregulowane zostały w procedurze „Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego”, uwzględniającej wymagania normy PN-N-18002:2000. Wszystkie zagrożenia zostały zidentyfikowane i opisane w załączniku do procedury, co w znacznym stopniu ułatwia prowadzenie oceny ryzyka na stanowiskach pracy. Zakład posiada udokumentowaną ocenę ryzyka zawodowego obejmującą 56 grup stanowisk pracy. Weryfikacja kart oceny ryzyka dokonywana jest przy wprowadzaniu wszelkich zmian odnoszących się do stanowiska, jednak nie rzadziej niż raz na trzy lata.
Co roku tworzony jest „Plan poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz działań zapobiegawczych i korygujących ryzyko zawodowe na stanowiskach pracy”. Przy planowaniu działań zmierzających do ograniczenia zagrożeń na stanowiskach pracy nadrzędnym celem jest podejmowanie działań technicznych i organizacyjnych, a środki ochrony indywidualnej stosowane są tylko w sytuacjach, gdy nie ma możliwości podjęcia innych działań.

foto1_prev foto2_prev

Największym zagrożeniem, obejmującym najszerszą grupę pracowników, jest wybuch i pożar gazu ziemnego. Proces niskotemperaturowej destylacji gazu ziemnego stwarza niebezpieczeństwo oparzenia i odmrożenia cieczami kriogenicznymi (temperatura skroplonego gazu ziemnego wynosi: -161,5°C, ciekłego azotu: -196°C, a skroplonego helu: -269°C) oraz odmrożenia w przypadku bezpośredniego kontaktu z instalacjami, szczególnie na stanowiskach nalewowych. Właściwości fizykochemiczne produktów zakładowych (metanu, azotu, helu) stwarzają niebezpieczeństwo zatrucia gazami duszącymi. Natomiast wysokie ciśnienia, rzędu 5÷6,3 MPa, związane z przepływem gazu w urządzeniach i instalacjach technologicznych mogą spowodować rozerwanie armatury, a w konsekwencji uraz strumieniem gazu. Charakterystycznym zagrożeniem dla procesu sprężania gazu jest także ponadnormatywny hałas wytwarzany przez motosprężarki przetłaczające gaz do sieci przesyłowej.

Strategią firmy... cz.2

Możliwość wystąpienia pożaru i wybuchu gazu znacznie obniżono poprzez zastosowanie stałego monitoringu atmosfery w obiektach i strefach zagrożenia wybuchem, połączonego z automatycznym sterowaniem wentylacją awaryjną i systemem odcięć dopływu gazu oraz jego zrzutem poza strefę. 

We wszystkich obiektach zakładowych zastosowano sygnalizatory alarmu pożaru dobrane do specyfiki obiektu (czujki: dymu, temperatury, płomienia oraz ręczne ostrzegacze pożaru), które z chwilą wykrycia zagrożenia automatycznie załączają system powiadamiania. Kolumny destylacyjne gazu zaopatrzono w system zraszania zabezpieczający przed promieniowaniem cieplnym. Zagrożenie urazami mogącymi wystąpić w wyniku oddziaływania wysokich ciśnień gazu zostało ograniczone głównie poprzez dobór odpowiedniej armatury (zawory bezpieczeństwa, manometry kontrolne, reduktory), badania UDT oraz stały monitoring ciśnień granicznych połączony z sygnalizacją przekroczenia wysokich stanów w systemie komputerowym Ovation.

Utrzymanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa gwarantuje procedura „Monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy”, w której określono wymagania dla eksploatowanych systemów bezpieczeństwa, ich systematyczną ocenę, przeglądy oraz kontrole niezawodności działania.

Możliwość oparzeń i odmrożeń cieczami kriogenicznymi oraz z instalacji niskotemperaturowych ograniczono poprzez stosowanie izolacji próżniowych na zbiornikach, w których składowane są skroplone gazy, izolacje termiczne na instalacjach technologicznych oraz dobór odpowiednich środków ochrony indywidualnej dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach nalewowych.
Zagrożenie zatruciem gazami duszącymi zostało ograniczone do minimum poprzez hermetyzację procesu, prowadzenie bieżących kontroli szczelności instalacji i armatury oraz monitoring atmosfery. Pracownicy, niezależnie od stałych urządzeń monitorujących atmosferę, posiadają do dyspozycji podręczne detektory gazów. Komunikację w obiektach i strefach zagrożenia wybuchem ułatwiają bezprzewodowe środki łączności dostosowane do występujących warunków pracy.
W wyniku długofalowych działań techniczno-organizacyjnych wyeliminowano ponadnormatywny hałas występujący w procesach rozprężania oraz sprężania gazu na stanowisku operatora instalacji produkcyjnych oraz operatora obiektów technicznych.
Natomiast ciągle podejmowane są działania zmierzające do poprawy czynników środowiska pracy (hałas, drgania mechaniczne) na stanowisku operatora motosprężarek w tłoczni gazu. W szczególności dzięki wdrożeniu komputerowego systemu sterowania i monitoringu pracy motosprężarek, zmianie ich posadowienia na elastyczne wylewki żywiczne, modernizacji układu wydechowego spalin oraz czerpni powietrza, a także przebudowie podpór pod gazociągami i armaturą motosprężarek udało się 12-krotnie obniżyć poziom ekspozycji na hałas na tym stanowisku.
Pozostałe zagrożenia zostały wyeliminowane bądź ograniczone poprzez wdrożenie nowoczesnych rozwiązań technicznych, np. ze strony substancji chemicznych wykorzystywanych w procesie demineralizacji wody (kwas solny i wodorotlenek sodu) – dzięki zastosowaniu procesu osmozy.

foto3_prev foto4_prev

Sterowanie oraz nadzór nad procesami prowadzony jest zdalnie, z wykorzystaniem systemów komputerowych, co do minimum ograniczyło przebywanie pracowników w strefach zagrożenia. Ponadto procesy technologiczne poddawane są cyklicznej analizie zagrożeń procesowych z wykorzystaniem metody HAZOP (analiza zagrożeń i zdolności operacyjnych). Kierownictwo zakładu wprowadziło Komunikację ułatwiają bezprzewodowe środki łączności również wiele efektywnych rozwiązań organizacyjnych, w tym system pozwoleń na prace szczególnie niebezpieczne. Każda tego typu praca, realizowana na terenie zakładu, wymaga polecenia pisemnego wraz z opracowaną instrukcją dopuszczenia, technologiczną oraz instrukcją bhp wykonania pracy, z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego.
Utrzymanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa gwarantuje procedura „Monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy”, w której określono wymagania dla eksploatowanych systemów bezpieczeństwa, ich systematyczną ocenę, przeglądy oraz kontrole niezawodności działania. Natomiast procedura „Zarządzanie zmianą” umożliwia skuteczne nadzorowanie wprowadzanych zmian, od chwili ich zaplanowania do czasu praktycznego wdrożenia. Ułatwia to bezpieczne wprowadzanie rozwiązań techniczno-organizacyjnych oraz identyfikację nowych zagrożeń celem dokonania oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy.

Ważnym elementem minimalizującym ryzyko wystąpienia awarii i ograniczającym jej ewentualne skutki jest wysoka świadomość pracowników Oddziału. Wpływają na to organizowane cyklicznie konkursy z zagadnień bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz zasad udzielania pierwszej pomocy, a także ćwiczenia z zakresu gaszenia pożarów i ewakuacji, w których uczestniczą jednostki PSP, Policja oraz służby medyczne. Duże znaczenie ma także wdrożony system motywacji pracowników zaangażowanych w działania podejmowane na rzecz poprawy stanu bhp i ochrony ppoż. Pracownicy przejawiający największą inicjatywę w tworzeniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy są corocznie nagradzani na spotkaniu z okazji Dnia Górnika. 

Poprawa stanu bezpieczeństwa jest u nas działaniem zespołowym i członkom tego zespołu, służbom bhp, kierownictwu i pracownikom należą się słowa uznania – podkreślił też podczas gali finałowej dyrektor Oddziału PGNiG S.A. w Odolanowie Tomasz Jaskólski, laureat XVII edycji konkursu „Pracodawca – organizator pracy bezpiecznej” (w kategorii zakładów średnich).

Maria Niedzielska  

okladka

Artykuł został opublikowany w miesięczniku Przyjaciel Przy Pracy 02/2011

W tym wydaniu m.in.:

- - O dialogu, kompromisach i prewencji
- Identy kacja źródeł ciepła powodujących pożary (cz. 1)
- Jak chronić skórę dłoni
- Brak przyczyny zewnętrznej
- Podnoszenie kwali kacji zawodowych – pytania i™odpowiedzi

Zobacz pełny spis treści