Szukasz ochron indywidualnych? Może odpowiednich szkoleń? Zobacz co proponujemy w Katalogu BHP!

Toggle Bar

Ocena ryzyka zawodowego metodą binarną dla stanowiska brukarz

Typography

Obowiązek opracowywania i aktualizowania ocen ryzyka zawodowego, na każdym stanowisku pracy, wynika z wielu preskrypcji1) jednakże nie jest to prosta sprawa, szczególnie w firmach małych i mikro, gdzie zadania służby BHP realizuje sam pracodawca lub powierzył je jako dodatkowe pracownikowi zatrudnionemu na innym stanowisku.

Andrzej Smoliński

Rozpowszechnione metody oceny ryzyka zawodowego zostały stworzone dla wielkich koncernów produkujących wyroby powtarzalne i ich adaptacja dla firm budowlanych, w szczególności małych (o częstej zmianie miejsca, technologii, materiałów, sprzętu i innych uwarunkowań podczas wykonywania robót), takich jak firmy brukarskie, jest bardzo trudna, a często wręcz niemożliwa. Dlatego przedstawiam Państwu nową metodę oceny ryzyka zawodowego, prostą, zrozumiałą dla każdego i co najważniejsze do zastosowania przez każdego. Tę metodę nazwałem binarną – od sposobu szacowania ryzyka dla poszczególnych zagrożeń.

WPROWADZENIE

Dla pokazania faktycznej problematyki związanej z rzetelnym sporządzeniem oceny ryzyka zawodowego przedstawię i omówię najczęściej stosowane do tego celu metody.

I. METODA WG PN-N-18002
Metoda ta jest tożsama z metodą opisaną w normie OHSAS (Occupational Health & Safety Assessment Standard – standardowa ocena bezpieczeństwa i higieny pracy) o tym samym numerze, wydaną przez Brytyjski Instytut Standaryzacji.
Algorytm tej metody (w uproszczeniu): opis stanowiska – identyfikacja zagrożeń – określenie poziomu ryzyka – wartościowanie ryzyka.

kreślenie poziomu ryzyka następuje na podstawie oszacowania ciężkości następstw zagrożeń oraz ich prawdopodobieństwa w skali: małe, średnie i duże i może być wyrażone w skali trójstopniowej (jako poziom ryzyka mały, średni lub duży) albo w skali pięciostopniowej (bardzo mały, mały, średni, duży i bardzo duży). Na końcu wartościuje się ryzyko jako:
• dopuszczalne dla poziomu bardzo małego, małego lub średniego;
• niedopuszczalne dla poziomu dużego lub bardzo dużego.

Uwagi do metody
1. Szacowanie ciężkości następstw zagrożeń i ich prawdopodobieństwa oraz poziomu ryzyka jako małe, średnie czy duże jest bardzo nieprecyzyjne, wręcz pozwalające na dowolne manipulowanie tymi szacunkami bez związku z rzeczywistością, bowiem ciężkość większości uaktywnionych zagrożeń (oprócz oczywistych, takich jak upadek z dużej wysokości) może być bardzo różna (od drobnego urazu aż do śmierci), a prawdopodobieństwo zdarzenia niemożliwe do oszacowania, nawet w dużym przybliżeniu (np. w przypadku nowopowstałej firmy).

2. Dlaczego odczyt z tabeli (skrzyżowania) małego prawdo- podobieństwa wystąpienia możliwych następstw zagrożeń z dużą ciężkością tych następstw daje średni poziom ryzyka i w konsekwencji (następna tabela) ryzyko jest akceptowalne (sic!)? Taka sytuacja to świadome naruszenie przepisów kodeksu pracy, nakazujących pracodawcy zapewnienie bezpiecznych warunków pracy, a nie dopuszczanie do istnienia jakichkolwiek zagrożeń bez względu na prawdopodobieństwo ich uaktywnienia.

3. Akademicki język, styl i określenia (często angielskie) powodują utrudnienia w jej zrozumieniu.

II. METODA RISC SCORE
Ocenę ryzyka zawodowego tą metodą wykonuje się poprzez wyznaczenie, dla każdego zagrożenia, wskaźnika ryzyka R = P x E x S gdzie:
• P – wskaźnik prawdopodobieństwa, równy dla szansy: 50% = 10; 10% = 6; 1% = 3; 0,1% = 1; 0,01% = 0,5; 0,001% = 0,2; 0,0001% = 0,1;
• E – częstość ekspozycji:
stała – 10; codzienna – 6; raz w tygodniu – 3; kilka razy/ rok – 1; co najwyżej raz w roku – 0,5;
• S – skutki:
wiele ofiar śmiertelnych – 100; wypadek zbiorowy
(w tym śmiertelny) – 40; wypadek śmiertelny – 15; wypadek ciężki – 7; wypadek powodujący czasową niezdolność do pracy – 3; opatrzenie poszkodowanego – 1.

Interpretacja wskaźnika ryzyka:
• R < 1,5 – ryzyko znikome,
• 1,5 < R < 48 – ryzyko akceptowalne,
• 48 < R < 270 – ryzyko tolerowane,
• 270 < R < 400 – ryzyko wysokie,
• R > 400 – ryzyko nieakceptowalne.

Pierwsze dwa kroki jak w metodzie I (w następnych metodach analogicznie).

Uwagi do metody
1. Duże wątpliwości budzi sama metodologia. Każdy ze wskaźników jest stochastyczny i nie może być zastosowany do małych liczb (czyli do małych firm).
2. Zbyt duża, niczym nie uzasadniona rozpiętość ryzyka w jego interpretacji, w szczególności między drugim a trzecim poziomem.

III. METODA JSA
W metodzie JSA (Job Safety Analysis – analiza bezpieczeństwa pracy) określa się prawdopodobieństwo konsekwencji zdarzenia Z jako sumę trzech parametrów:
a) częstości występowania zagrożenia F:
– mniej niż raz w roku – 1, raz w roku – 2, raz
w miesiącu – 3, raz w tygodniu – 4, codziennie – 5;
b) prawdopodobieństwo zdarzenia O:
– nieistotne – 1, mało prawdopodobne – 2, możliwe
– 3, prawdopodobne – 4, zwykłe – 5;
c) możliwość uniknięcia skutków zdarzenia A:
– oczywista – 1, prawdopodobna – 2, możliwa – 3, niezbyt realna – 4, niemożliwa – 5.

Następnie szacuje się skutek zdarzenia C:
• niepowodujący niezdolności do pracy – C1, powodujący krótką niezdolność do pracy – C2, powodujący dłuższą niezdolność do pracy – C3, powodujący śmierć – C4.

Kolejnym krokiem jest oszacowanie prawdopodobieństwa konsekwencji zdarzenia P: P = F + O + A
• P1 = 3-4, P2 = 5-7, P3 = 8-10, P4 = 11-13, P5 = 14-15.

Ostatnim krokiem jest wartościowanie ryzyka.
I tak: C1P1 = 1, C1P2 = 2, C1P3 = 3, C1P4 = 4, C1P5 = 5, C2P1 = 2, C2P2 = 3, C2P3 = 4, C2P4 = 5, C2P5 = 6, C3P1
= 3, C3P2 = 4, C3P3 = 5, C3P4 = 6, C3P5 = 7, C4P1 = 4,
C4P2 = 5, C4P3 = 6, C4P4 = 7, C4P5 = 8.

Interpretacja wartości ryzyka:
• (1-2) – ryzyko pomijalne,
• (3-5) – ryzyko akceptowalne,
• (6-8) – ryzyko nieakceptowalne.

Uwagi do metody
1. Niewiarygodny parametr F. Przy wzroście jego wartości zawsze o jeden, argument czasowy maleje bardzo nieregularnie (między 2 i 3 dwunastokrotnie, między 3 i 4 4,5- krotnie, między 4 i 5 siedmiokrotnie).
2. Macierz wartości ryzyka co najmniej dziwna – przybierają numery indeksów parametrów.

IV. METODA PHA
Metoda PHA (Preliminary Hazard Analysis – wstępna analiza zagrożeń) dla każdego zagrożenia szacuje ryzyko na podstawie dwóch parametrów:
1. wielkości szkody:
– znikome urazy – 1, lekkie obrażenia – 2, ciężkie obrażenia
– 3, wypadek śmiertelny – 4, wypadek śmiertelny, zbiorowy na terenie zakładu pracy – 5, wypadek śmiertelny, zbiorowy na terenie i poza zakładem pracy – 6;
2. prawdopodobieństwa powstania szkody:
– nieprawdopodobne – 1, mało prawdopodobne (raz na 10 lat) – 2, szkoda raz w roku – 3, szkoda raz w miesiącu – 4, szkoda raz w tygodniu – 5, bardzo prawdopodobne – 6; Ryzyko jest iloczynem parametrów 1) i 2), a szacowane jest na trzech poziomach:
-(1-3) – akceptowalne, (4-9) – dopuszczalne, (pow. 10) – nie- dopuszczalne.

Uwagi do metody
Analogiczne jak do poprzednich metod.

Ocena ryzyka zawodowego metodą BINARNĄ
Celem opracowania tej metody było umożliwienie pracodawcom, w szczególności zarządzającym małymi irmami (głównie w budownictwie i przemyśle stoczniowym), opracowania przez siebie (lub wyznaczonego pracownika) wymaganych ocen ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy. Przy czym metodologia musi być zrozumiała, szacowanie proste, a ocena rzetelna, pozwalająca pracodawcy na podjęcie w pełni świadomej decyzji o wstrzymaniu pracy (nie wykonywaniu określonych czynności) lub o jej kontynuowaniu przy spełnieniu konkretnych wymagań. Poniżej przedstawiono algorytm tej metody.

I. OPIS STANOWISKA PRACY
Punktem wyjściowym niniejszej metody, gwarantującym poprawność następnych kroków, jest szczegółowe i rzetelne opisanie stanowiska pracy. Podano podstawowy zakres tego opisu.
1. Miejsce pracy
Należy opisać w szczególności, gdzie stanowisko pracy jest usytuowane:
a) przestrzenie zamknięte (budynki, hale, pomieszczenia wewnątrz jednostek pływających, obiekty podziemne, kabiny i pomieszczenia środków transportowych itp.),
b) przestrzenie otwarte (place budów, prace zewnętrzne przy jednostkach pływających i innych środkach transportu, prace na i podwodne, roboty przy wykorzystaniu technik dostępu linowego, place składowe itp.),
c) przestrzenie półotwarte (tunele, wiaty, składowiska częściowo zadaszone, obiekty w stanie surowym itp.),
d) czy w pobliżu czynnej napowietrznej lub kablowej linii elektroenergetycznej czy trakcyjnej (jeżeli tak, to w jakiej odległości),
e) czy w pobliżu czynnego gazociągu (linii i urządzeń) – jeżeli tak, to w jakiej odległości,
f) w jakiej odległości od dróg kołowych i torowisk,
g) czy jest w przestrzeni ruchu powietrznego (obszar ten jest wyznaczany przez każde lotnisko),
h) na terenie czynnego zakładu pracy.

2. Czas pracy
a) wymiar czasu pracy dzienny i tygodniowy oraz okres rozliczeniowy,
b) prace w porze nocnej, w niedziele i święta.

3. Rodzaje wykonywanych robót z podziałem na prace (czynności) podstawowe.

4. Technologia wykonywanych prac.

5. Zastosowane narzędzia, maszyny, urządzenia techniczne i sprzęt pomocniczy.

6. Zastosowane materiały.

II. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ – WYMAGANIA
Zagrożenia i wymagania (mające na celu wyeliminowanie lub ograniczenie zagrożenia) zostały pogrupowane na trzy części.
1. Część I – zagrożenia prawne i wymagania ogólne.
W tej części należy wyszczególnić wymagania ogólne, dokumentacyjne, których nie zrealizowanie implikuje (podczas kontroli organów zewnętrznych czy wypadku śmiertelnego, ciężkiego lub zbiorowego) sankcje karno-sądowe lub karno- administracyjne dla pracodawcy. I tak:
a) Każdy pracownik powinien mieć podpisaną umowę o pracę.
b) Każdy pracownik powinien mieć aktualne badania lekarskie bez przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku.
c) Każdy pracownik powinien mieć aktualne zaświadczenie z ukończenia szkolenia w dziedzinie BHP (wstępne lub okresowe).
d) Powinny być opracowane i wdrożone (podpisane przez pracowników, co stanowi potwierdzenie zapoznania się) instrukcje: bezpiecznego wykonywania robót, stanowiskowe, eksploatacji maszyn i urządzeń technicznych, przeciwpożarowe oraz udzielania pierwszej pomocy.
e) Pracownicy powinni posiadać aktualne uprawnienia (jeżeli są wymagane).
f) Zakład pracy powinien przechowywać zapisy (z potwierdzeniem pracowników) o przeprowadzaniu codziennych instruktaży przy pracach szczególnie niebezpiecznych.
g) Codziennie, przed rozpoczęciem pracy, operator czy obsługujący powinien wykonać przegląd maszyny czy urządzenia technicznego i dokonać odpowiedniego wpisu w książce (zeszycie) przeglądów codziennych.
h) Urządzenia podlegające dozorowi technicznemu (w zależności od narzuconej przez UDT formy dozoru) muszą być okresowo badane przez inspektora UDT i przechodzić okresowe przeglądy konserwacyjne, wykonywane przez konserwatora z uprawnieniami UDT.
i) Obiekt zakładu pracy, wraz ze wszystkimi instalacjami, podlega okresowym przeglądom wykonywanym przez uprawnione osoby.
j) Zawiesia (pasowe, linowe i łańcuchowe) muszą być atestowane co rok.
k) Elektryczne urządzenia stacjonarne na budowie podle- gają kontroli: stanu i oporności izolacji dwa razy w roku oraz pod względem bezpieczeństwa co miesiąc, a także po każdej naprawie, przestawieniu i po przerwie w eksploatacji dłuższej niż 30 dni.
l) Wszystkie ochronne wyłączniki różnicowoprądowe na budowie powinny być sprawdzane codziennie, przez naciśnięcie przycisku test, i odnotowane.

2. Część II – zagrożenia wypadkowe i wymagania organizacyjno-techniczne.
W tej części należy zidentyfikować zagrożenia wypadkiem przy pracy, takie jak związane z:
a) upadkiem z wysokości,
b) osunięciem się gruntu ścian wykopu,
c) porażeniem prądem elektrycznym,
d) upadkiem przedmiotów z wysokości,
e) kontaktem z wirującymi częściami elektronarzędzi i maszyn,
f) poparzeniem chemicznym czy termicznym.
Przy każdym zagrożeniu należy zamieścić wymagania organizacyjne i techniczne eliminujące to zagrożenie, określone zarówno w przepisach ogólnych jak i wewnętrznych (np. w planie BIOZ danej budowy).

3. Część III – zagrożenia chorobowe i wymagania organizacyjno-techniczne.
W tej części należy zidentyfikować zagrożenia związane ze środowiskiem pracy:
• czynnikami fizycznymi (takimi jak hałas, zapylenie, mikroklimat, promieniowanie, wibracja),
• chemicznymi (takimi jak substancje toksyczne, drażniące, uczulające, rakotwórcze, mutagenne, upośledzające funkcje rozrodcze),
• biologicznymi [takimi jak wirusy, bakterie, grzyby, riketsje (drobnoustroje swoimi właściwościami zbliżone do bakterii i do wirusów, przenoszone przez pchły, wszy czy kleszcze i powodujące najczęściej choroby: dur plamisty, gorączkę Q, gorączkę Gór Skalistych), stawonogi (wydzielany pył i wydaliny przez skorupiaki, pajęczaki i owady), mykoplazmy (drobnoustroje mniejsze od bakterii, wywołujące tzw. nietypowe zapalenie płuc), pierwotniaki (jednokomórkowce powodujące choroby: toksoplazmolizę, lambiozę, pneumocystis carinii), robaki pasożytnicze (owsica, glistnica, tasiemczyca, włośnica)],
• psychofizycznymi [obciążenie pracą fizyczną (obciążenie rąk i obciążenie nóg – wymuszona pozycja ciała) i obciążenie psychiczne (sposób i warunki odbierania informacji, warunki podejmowania decyzji, sposób i warunki wykonywania czynności)].

Przy każdym z zagrożeń należy podać wymagane warunki organizacyjno-techniczne (takie jak częste przerwy w pracy, rotacja pracowników na zagrożonych stanowiskach, skrócony czas pracy, ochrony zbiorowe i/lub indywidualne, etc.).

III. OKREŚLENIE POZIOMU RYZYKA
Dla każdego wymagania organizacyjno-technicznego (eliminującego zidentyfikowane zagrożenie) formułuje się pytanie czy jest ono spełnione. Na każde pytanie odpowiada się tylko binarnie – tak lub nie. Określenie poziomu ryzyka grupuje się w trzech częściach (tak jak zagrożenia i wymagania): ryzyko prawne, wypadkowe i chorobowe.

IV. WARTOŚCIOWANIE RYZYKA
Jeżeli w części I (ryzyko prawne) lub w części II (ryzyko wypadkowe) określanego poziomu wystąpi chociażby jedna odpowiedź nie, to ryzyko jest niedopuszczalne i prace na ocenianym stanowisku należy natychmiast wstrzymać oraz podjąć działania eliminujące zagrożenie. Prace można wznowić dopiero wtedy, gdy przy ponownym określaniu poziomu ryzyka tej pozycji odpowiedź będzie pozytywna (tak). Natomiast w przypadku gdy w części III (ryzyko chorobowe) określanego poziomu ryzyka wystąpi odpowiedź nie, to należy w trybie pilnym podjąć działania eliminujące lub znacznie ograniczającego zagrożenie chorobowe.

Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku brukarz

Niniejsza ocena jest ramową, pozwalającą każdemu pracodawcy na wykonanie oceny właściwej, stosownie do używanych maszyn, urządzeń technicznych i sprzętu. Dla każdego zlecenia należy wykonać nową ocenę ryzyka, uwzględniającą specyficzne warunki jego realizacji.

I. STRONA TYTUŁOWA
1. Nazwa dokumentu – OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO
2. Stanowisko – BRUKARZ
3. Firma – nazwa i adres firmy
4. Zlecający – nazwa i adres
5. Zakres robót
6. Miejsce realizacji zlecenia
7. Czas trwania robót –
od dnia ___________ do dnia
8. Wykonanie oceny:
1) metoda – METODA BINARNA
2) opracował – imię i nazwisko, telefon, podpis
3) zatwierdził – imię i nazwisko, stanowisko, podpis
4) data opracowania

II. OPIS STANOWISKA PRACY
1. Miejsce pracy
Należy dokładnie opisać miejsce pracy ze szczególnym uwzględnieniem istniejącej na terenie robót i wokół infra- struktury, takiej jak czynne ciągi komunikacyjne (piesze, koło- we, szynowe), elektroenergetyczne linie napowietrzne (podać odległości stanowisk pracy od rzutów poziomych skrajnych przewodów), otwarte zbiorniki wodne, rowy, nasypy.
2. Czas pracy
Podać rzeczywisty czas pracy. Ilość godzin pracy codziennie i czy soboty są pracujące. Czas pracy nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 4 miesiące (przy uzasadnionych przyczynach obiektywnych okres ten można wydłużyć do roku).
3. Rodzaje wykonywanych robót
Przedstawić wszystkie czynności, takie jak: zabezpieczenie i oznakowanie miejsca robót, rozbiórka i usuwanie starych nawierzchni, rozładunek materiałów do wbudowania, przygotowanie podłoża – rozprowadzenie żwiru i podsypki – zagęszczanie podłoża, układanie krawężników, obrzeży i kostki lub płyt oraz ich przycinanie, ubijanie ułożonej nawierzchni.
4. Technologia
Opisać sposób wykonywania czynności przedstawionych w punkcie 3.
5. Środki pracy
Wymienić środki pracy, które mają być zastosowane:
a) maszyny (koparki, ładowarki, koparko-ładowarki, walec drogowy, wózek widłowy),
b) urządzenia techniczne (agregaty prądotwórcze, samochód z HDS, wózki brukarskie, taczki, koleby, betoniarki, mechaniczne łaty profilujące, układarka gąsiennicowa czy zawieszana),
c) narzędzia z napędem elektrycznym lub spalinowym (zagęszczarki, zacieraczki, stopki wibracyjne, przecinarki jezdne, stolikowe i ręczne, młoty udarowe, ubijaki),
d) narzędzia ręczne (gilotyna, chwytaki wzdłużne i poprzeczne, młotki gumowe i stalowe, imaki, trójkąty, listwy zgarniające, wyważaki, przymiary).
6. Materiały
Wymienić wszystkie materiały, które mają być zastosowane

III. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ – WYMAGANIA
1. Zagrożenia prawne:
a) brak umowy o pracę – z każdym pracownikiem musi być podpisana umowa o pracę, nie może to być umowa cywilnoprawna (umowa zlecenie czy umowa o dzieło) ani też “samozatrudnienie” (jednoosobowa działalność gospodarcza),
b) brak badań lekarskich – wszyscy pracownicy powinni mieć aktualne badania lekarskie bez przeciwwskazań do pracy na stanowisku brukarz,
c) brak szkolenia BHP – każdy pracownik musi mieć aktualne szkolenie BHP (wstępne – przed rozpoczęciem robót brukarskich, lub okresowe – pierwsze po 12 miesiącach od szkolenia wstępnego, następne co 3 lata),
d) nieprowadzenie rejestru czasu pracy poszczególnych pracowników w przyjętym okresie rozliczeniowym – dla każdego pracownika taki rejestr (wykaz) jest konieczny,
e) pracownicy obsługują maszyny i urządzenia bez wymaga- nych uprawnień – do obsługi koparek, ładowarek, koparko- ładowarek, walców drogowych, betoniarek, zagęszczarek wibracyjnych (płytowych i stopek), narzędzi udarowych oraz mechanicznych pił do drewna wymagane są uprawnienia wydane przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie (IMBGS), a do obsługi urządzeń transportu bliskiego (żurawie – w tym HDS, jezdniowe wózki podnośnikowe – tzw. widłaki czy sztaplarki) wymagane są uprawnienia wydane przez IMBGS lub przez Urząd Dozoru Technicznego,
f) pracownicy zakładają zawiesia przy za- i rozładunku bez przeszkolenia hakowego – każdy pracownik obsługujący dźwignicę (żurawia) powinien przejść szkolenie w zakresie pod- i wyhaczania ładunków, czyli dla hakowego (pod- dźwigowego),
g) urządzenia transportu bliskiego (wózki widłowe, HDS) nie posiadają aktualnych badań technicznych i/lub przeglądów konserwacyjnych – UTB podlegają okresowym (co rok) badaniom technicznym, przeprowadzanym przez inspektora UDT oraz okresowym (co miesiąc) przeglądom konserwacyjnym, wykonywanym przez konserwatora z uprawnieniami UDT,
h) maszyny drogowe nie mają aktualnego przeglądu technicznego – maszyny drogowe (takie jak koparki, ładowarki, walce) podlegają okresowym przeglądom technicznym o czasie i jednostkach serwisowych wskazanych przez producenta,
i) zawiesia używane do roz- i załadunku nie mają aktualnego atestu – wszystkie zawiesia (linowe, łańcuchowe, pasowe, wężowe) muszą być atestowane co roku,
j) maszyny, urządzenia techniczne są eksploatowane bez wykonanego technicznego przeglądu codziennego – każdy operator czy obsługujący maszynę lub urządzenie techniczne przed rozpoczęciem pracy (codziennie) musi dokonać jego przeglądu i zrobić odpowiedni wpis do zeszytu przeglądów,
k) elektryczne urządzenia stacjonarne (rozdzielnice budowlane, agregaty prądotwórcze) nie są poddawane okresowym kontrolom – urządzenia te podlegają kontroli stanu i oporności izolacji co 6 miesięcy oraz kontroli pod względem bezpieczeństwa (sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych) co miesiąc; kontrole te powinny być też przeprowadzone po każdej naprawie urządzenia, jego przemieszczeniu i nieużytkowaniu przez ponad 30 dni.

2. Zagrożenia wypadkowe:
a) porażenie prądem elektrycznym – urządzenia zasilające (rozdzielnice budowlane czy agregaty prądotwórcze) muszą posiadać ochronne wyłączniki różnicowoprądowe (o prądzie wyłączania 30 mA), sprawdzane codziennie przez naciśnięcie przycisku test. Jeżeli urządzenia zasilające nie posiadają tych wyłączników, to odbiorniki powinny być zasilane poprzez minirozdzielnice z takim wyłącznikiem. Rama agregatu prądotwórczego powinna być uziemiona (za wyjątkiem agregatów z izolowanym zerem, wyposażonych w urządzenie do ciągłej kontroli izolacji). Przedłużacze tylko 3 x 2,5 mm2, w izolacji OPd, wtyk i gniazdo gumowe – hermetyczne, na całej długości nigdzie nie naprawiane. Przedłużacze nie mogą leżeć niezabezpieczone przed zgnieceniem w miejscach, gdzie poruszają się pojazdy i maszyny budowlane. Użytkowane elektronarzędzia muszą posiadać styk ochronny lub podwójną izolację (oznaczone dwoma kwadratami
– w większym mniejszy – na tabliczce znamionowej) albo być na obniżone napięcie (do 24 woltów);
b) potrącenie przez pojazd lub maszynę budowlaną w ruchu wewnętrznym albo zewnętrznym – teren robót brukarskich musi być wygrodzony i oznakowany, a pracownicy pouczeni o zakazie wychodzenia i wychylania się poza wygrodzenie. Wszyscy pracownicy muszą chodzić w jaskrawych, odblaskowych kamizelkach lub kurtkach lub kombinezonach. Pojazdy i maszyny budowlane na terenie robót poruszają się z szybkością do 5 km/h, z włączoną sygnalizacją świetlną i sygnałem dźwiękowym podczas cofania;
c) uderzenie przez spadające materiały podczas roz- lub załadunku – wszyscy pracownicy na terenie robót muszą nosić hełmy ochronne z zapięciem pod brodą. W strefie rozładunku czy załadunku nie wolno nikomu przebywać. Ładunki muszą być spakietyzowane i spaletyzowane. Jeżeli ładunki są przenoszone za pomocą zawiesi, to mogą być podhaczane i wyhaczane tylko przez przeszkolonych hakowych;
d) uszkodzenia oczu i twarzy przez odpryski materiałów brukarskich, podczas ich cięcia – podczas przecinania krawężników czy bruku pracownik musi mieć założone okulary przeciwodpryskowe, a piła osłony;
e) uszkodzenia kończyn przez wirujące tarcze pił – wszystkie piły do cięcia materiałów brukarskich muszą mieć założone stałe i ruchome osłony. Wokół pił stolikowych nie mogą być porozrzucane materiały czy odpady;
f) poślizgnięcie się i upadek na ośnieżonej, oszronionej czy oblodzonej nawierzchni – ciągi piesze i miejsca pracy należy oczyszczać ze śniegu i posypywać piaskiem;
g) potknięcie się o porozrzucane narzędzia, materiały czy odpady i upadek – jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest utrzymywanie ładu i porządku w miejscu pracy, a nadzoru dopilnowanie tego;
h) poparzenie cała przez rozgrzane części silnika spalinowego – rozgrzewające się części silnika spalinowego muszą być zabezpieczone osłonami;
i) urazy szkieletowo-mięśniowe spowodowane niewłaściwym transportem ręcznym – nadzór (brygadzista, majster, kierownik, właściciel firmy) ma obowiązek dopilnowania przestrzegania norm w transporcie ręcznym, wyposażać pracowników w ochrony indywidualne i sprzęt pomocniczy ułatwiające przenoszenie ciężarów oraz zastępować transport ręczny transportem zmechanizowanym.

3. Zagrożenia chorobowe:
a) uszkodzenia słuchu spowodowane hałasem wytwarzanym przez maszyny i narzędzia – należy zaopatrzyć pracowników w ochronniki słuchu; wyłączać silniki niepracujących maszyn;
b) wystąpienie syndromu HAVS spowodowanego wibracją zagęszczarek i narzędzi udarowych – pracowników należy zaopatrzyć w rękawice antywibracyjne; stosować częste rotacje obsługi zagęszczarek i narzędzi udarowych;
c) choroby układu oddechowego spowodowane pyłem po- wstającym podczas cięcia piłą materiału brukarskiego – na- leży zaopatrzyć pracowników w półmaski przeciwpyłowe; stosować piły z miejscowym odciągiem;
d) choroby wywołane czynnikami biologicznymi – na terenie robót należy ustawiać przewoźne kabiny WC z umywalkami, zaopatrzone w papier toaletowy, mydło w płynie i ręczniki jednorazowe;
e) choroby reumatyczne stawów kolanowych spowodowane klęczeniem na podłożu – należy zaopatrzyć pracowników w nakolanniki brukarskie i egzekwować ich stosowanie.

IV. . OKREŚLENIE POZIOMU RYZYKA
Dla każdego zidentyfikowanego zagrożenia formułuje się pytanie czy spełnione są wymagania organizacyjno-prawne eliminujące to zagrożenie. Obok pytania wpisuje się odpowiedź – tak lub nie.
1. Część I – ryzyko prawne – czy:
a) ze wszystkimi pracownikami jest podpisana umowa o pracę?
b) wszyscy mają aktualne badania lekarskie bez przeciwwskazań do pracy na stanowisku brukarz?
c) wszyscy brukarze mają aktualne szkolenie w dziedzinie BHP?
d) dla każdego brukarza jest prowadzona ewidencja czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym?
e) operatorzy maszyn budowlanych, urządzeń technicznych i narzędzi posiadają uprawnienia do ich obsługi (jeżeli są wymagane)?
f) maszyny i urządzenia techniczne mają aktualne, wymagane badania, przeglądy, kontrole i atesty?

2. Część II – ryzyko wypadkowe – czy:
a) agregaty prądotwórcze i rozdzielnice budowlane są wyposażone w wyłączniki różnicowoprądowe, codziennie sprawdzane?
b) stosowane przedłużacze i elektronarzędzia spełniają wymagania określone w punkcie 2?
c) teren robót jest od strony czynnego ciągu komunikacyjnego wygrodzony i oznakowany, a pracownicy pouczeni o zakazie wychodzenia i wychylania się poza to wygrodzenie?
d) na terenie robót pracownicy chodzą w odzieży odblaskowej, a pojazdy i maszyny drogowe poruszają się z minimalną szybkością z włączoną sygnalizacją świetlną i sygnałem dźwiękowym cofania?
e) pracownicy mają obowiązek noszenia hełmu ochronnego i zakaz przebywania w strefie roz- i załadunku?
f) ładunki są zawsze pakietyzowane i paletyzowane?
g) podczas cięcia materiałów pracownicy zakładają okulary przeciwodpryskowe, a tarcze pił są zabezpieczone osłonami?
h) w okresie zimowym z terenu robót usuwa się śnieg, a miejsca pracy i dojścia do nich posypuje się piaskiem?
i) na terenie robót utrzymuje się ład i porządek?
j) rozgrzewające się części silników spalinowych są zabezpieczone osłonami?
k) przestrzegane są normy dźwigania w transporcie ręcznym?

3. Część III – ryzyko chorobowe – czy:
a) pracownicy są wyposażeni w ochronniki słuchu, rękawice antywibracyjne, półmaski przeciwpyłowe i nakolanniki brukarskie?
b) na terenie robót jest ustawiona przewoźna kabina WC z umywalką, zaopatrywana na bieżąco w środki higieny osobistej?

V. WARTOŚCIOWANIE RYZYKA
Dokonać zgodnie z punktem IV opisu metody binarnej.
VI. ZAPOZNANIE PRACOWNIKÓW Z OCENĄ
Po zapoznaniu brukarzy z oceną ryzyka zawodowego na ich stanowisku, należy załączyć do tego dokumentu pisemne potwierdzenia pracowników o zapoznaniu się z nim.

1)
• postanowienia kodeksu pracy; 
• wymagania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (jeżeli takowy jest wdrażany lub utrzymywany), jako jego podstawowe narzędzie; 
• zalecenia zewnętrznych organów nadzoru nad warunkami pracy (Państwowa Inspekcja Pracy) lub wewnętrznych (Społeczna Inspekcja Pracy).

okladka

Artykuł został opublikowany w miesięczniku Przyjaciel przy Pracy 12/2016

Zobacz pełny spis treści